Huishoudboekje gaat digitaal

(JÿRGEN CARIS, TROUW) Beeld
(JÿRGEN CARIS, TROUW)

We hebben minder te besteden en dus groeit de interesse om weer greep te krijgen op de eigen financiën. De populariteit van digitale huishoudboekjes stijgt.

Het huishoudboekje mag weer. Hadden we tien jaar geleden, ondanks het advies van het Nibud, het ouderwetse schriftje al opgeborgen of weggegooid, nu duikt het weer op. Het zijn de moderne, digitale varianten van het oude concept, maar deze versies zijn zo pragmatisch dat je niet alleen inzicht krijgt in je eigen uitgaven, maar ook weet wat anderen, met een al dan niet vergelijkbaar profiel, uitgeven.

De groeiende interesse in de eigen financiën is eenvoudig te verklaren. We hebben minder te besteden. Vorig jaar zagen de Nederlandse huishoudens hun inkomen flink afnemen. In totaal hadden de consumenten drie miljard euro minder te besteden, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat is een daling van 3,3 procent ten opzichte van 2008. Bijna één op de tien gezinnen kampt met zware schulden. Meer dan 53.000 mensen deden een beroep op de schuldhulpverlening, een toename van twintig procent vergeleken met 2008.

Dat de vette jaren voorbij zijn, stuwt de belangstelling omhoog voor een van de grote namen op het gebied van personal finance, het digitale huishoudboekje Yunoo. Wat begon als een inventief idee van een paar studenten aan de Universiteit van Utrecht, groeide uit tot een succesformule. Het aantal gebruikers steeg binnen een jaar van 2500 naar zestigduizend. „Door de kredietcrisis willen mensen inzicht in hun financiën en dat kan via dit programma binnen tien minuten”, zegt directeur Patrick van der Tuin.

Het programma werkt eenvoudig. De gebruiker importeert alle banktransacties naar Yunoo. Vervolgens krijgen de bedragen een automatisch categorie toegewezen, bijvoorbeeld ’salaris’ of ’boodschappen’. Ook boetes kunnen in kaart worden gebracht, of het voer voor de kat, omdat het programma de rekeningnummers van de bedrijven ziet en de transactieomschrijving analyseert. Achter een betaalde boete staat bijvoorbeeld het rekeningnummer van het Centraal Justitieel Incasso Bureau. Geldbedragen die je aan het CJIB betaalt, komen zo automatisch terecht in de categorie ’boetes’. Zo krijg je inzicht in je persoonlijke financiën. Daarnaast kun je via het maandoverzicht leren budgetteren. Is vijfhonderd euro voor boodschappen reëel, of ga je er telkens overheen?

Dat is best confronterend, zegt Carmen Gonzalez uit Amsterdam, die een tijdje geleden Yunoo ging gebruiken. „Vaste lasten? Daar had ik nog nooit van gehoord. Voor de geboorte van mijn dochter, woonde ik samen en gaf ik alles uit. Als ik geen geld meer had, was dat geen probleem, want dan hielp mijn partner me. Uiteindelijk bleek dat we van zesduizend euro bruto per maand niet goed konden rondkomen.” Aan het einde van de maand leefden ze als studenten. De huur moest nog worden betaald, maar er was geen geld. Het betalen van belastingen leverde problemen op. „We gingen wel gewoon met vakantie, maar voor andere zaken hadden we geen reserves.” Toen haar dochter werd geboren en Carmen de zorg voor haar op zich nam, had ze genoeg van de financiële stress. „Die was een gevolg van wanorde. Ik wilde mijn dochter een goede toekomst kunnen geven. En ook mezelf, want al denk ik dat ik tot mijn dood moet blijven werken, ik wil wel wat geld hebben om van het leven te kunnen genieten.”

Door het digitale huishoudboekje zag Carmen opeens dat verkeersboetes, bij elkaar opgeteld, een smak geld kostten. „Je wordt er wel krenterig van”, vertelt ze nu. „Als ik in een winkel zie dat de kaas twee keer zo duur is als in de Aldi, dan ga ik toch maar naar de Aldi toe.” Een man die ook Yunoo gebruikte, mailde het bedrijf dat hij ontdekte dat een mobiele telefoonprovider al vanaf 2007 automatische incasso gebruikte om geld van een al beëindigd abonnement te innen.

Besparen is alleen mogelijk door bewustwording, verkondigt ook telkens het Nibud. Volgens gedragseconoom Henriëtte Prast duurt het drie maanden voordat mensen hun uitgeefbedrag veranderen. Als we eenmaal gewend zijn om boodschappen bij Albert Heijn te doen, is het moeilijk te accepteren dat je voortaan je moet redden met het aanbod van de Aldi. Na drie maanden is het gewoon geworden. De duidelijke grafieken van het digitale huishoudboekje kunnen dit proces wel eens versnellen, omdat ook het uitgeefgedrag over een langere periode inzichtelijk wordt gemaakt. „Mijn complimenten, heb gisteren uren zitten analyseren en ben tot een paar goede (maar schokkende) conclusies gekomen over waar mijn geld heengaat”, meldt een gebruiker. Ook de banken zien de groeiende interesse bij de consument. De ING is bijvoorbeeld van plan om in april met een eigen variant te komen, genaamd TIM. Vorig jaar werd het concept uitgetest. TIM wordt geintegreerd in het programma voor online-bankieren. In tegenstelling tot Yunoo kun je met TIM wel geld overboeken. Maar TIM kan weer niet werken met rekeningen van verschillende banken, waardoor je gebonden bent alleen met ING-rekeningen te werken. Het Uitgavenkompas van ABN Amro is wel weer toegankelijk vanaf verschillende banken. Ook zijn er pakketten te koop, zoals de Cashflow Manager (voor 39,95 euro) van Nibud.

Een voordeel van deze diensten is dat je kritisch naar je kosten gaat kijken. ABN Amro helpt mee door desgewenst een financieel adviseur voor je in te schakelen, Yunoo helpt mee door op zoek te gaan naar goedkopere alternatieven op het gebied van telefonie, internet en energie. Binnenkort volgt de vergelijking van verzekeringen. Klanten kunnen hun eigen telefoonrekening uploaden, waarna het bedrijf onderzoekt of er goedkopere en betere alternatieven zijn. Dit is ook het verdienmodel. Wanneer een klant overstapt naar een nieuwe telefoonaanbieder, rekent de aanbieder af met Yunoo. Een online-community op hun site zorgt ervoor dat de kwaliteit van de gegeven adviezen gewaarborgd blijft. Klanten kunnen elkaar hier tips geven hoe zuiniger te leven en eventueel gegeven advies onder vuur nemen. „Voor consumenten blijft Yunoo altijd gratis”, zegt Van der Tuin. „Maar we zoeken wel naar uitgebreidere modellen voor specifieke doelgroepen, zoals zzp’ers en bedrijven die op zoek zijn naar een online dienst voor zakelijke boekhouding.” Inmiddels is in Limburg een proef begonnen genaamd ’Moneywise’, waarin tienduizend vmbo-leerlingen via Yunoo leren budgetteren.

Je kunt ook je bestedingspatroon naast die van anderen leggen, bijvoorbeeld gezinnen met drie kinderen of een stel dat samenwoont. Dat is zowel mogelijk bij Yunoo, TIM, Uitgavenkompas en de C@shflow Manager van Nibud. „Deze gegevens zijn wel anoniem”, vertelt Van der Tuin. „Als je weet waarheen je geld verdwijnt, kun je de eerste veranderingen doorvoeren. Als je bijvoorbeeld ziet dat je twee keer zoveel betaalt aan energie dan je referentiegroep, kun je je afvragen of je de verwarming een graadje lager moet doen of dat je moet overstappen op een andere energieleverancier.”

Het vergelijken gaat vooral om vaste lasten, zegt Van der Tuin. „Je wilt wel tv kijken, je moet wel je auto verzekeren, maar het liefst doe je dat zo goedkoop mogelijk. Hoe vaak je uit eten gaat of hoeveel je aan kleding uitgeeft is een persoonlijke keuze. Ik vraag me af of je dat bedrag aanpast, omdat jouw referentiegroep toevallig minder spendeert aan kleding.”

Op den duur hoopt Van der Tuin dat Yunoo mensen ook kan helpen met sparen. „Stel dat iemand als doel heeft om over een jaar met vakantie te gaan. Dan moet hij elke maand een bedrag sparen. Wij helpen met budgetteren om dat doel te bereiken. Is het bijvoorbeeld met de huidige uitgaven mogelijk om dat doel te bereiken? Of moet je je gedrag aanpassen? Maar de keuze zelf, of je gaat bezuinigen of niet, zul je uiteindelijk toch zelf moeten maken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden