Huisarts kan goed kleine ingreep doen

"We kunnen nog best meer overnemen van het ziekenhuis", zegt huisarts Jean-Paul Kleijne uit Best.

Kleijne is een van de weinige Nederlandse huisartsen die sterilisatie van de mannelijke patiënt zelf uitvoert. "Het lijkt mensen vaak heel wat, maar het is een relatief eenvoudige ingreep. Je hoeft niet diep het lichaam in." Kleijne zet een muziekje op, injecteert pijnloos de verdoving, maakt een praatje met de patiënt en de klus is geklaard.

De 45-jarige vond de 'kleine chirurgie' altijd al interessant en daarom greep hij acht jaar terug de kans aan om zich bij te scholen. "In het begin waren patiënten nog wel eens verrast. Dan zeiden ze: 'Durft u dat wel?' Terwijl de hygiëne in de praktijk echt goed op orde is." In het ziekenhuis levert 4 procent van de sterilisaties een complicatie op, zoals een snelle nabloeding of infectie, Kleijne heeft dat nooit meegemaakt. Mocht het echt fout gaan, dan kan hij direct verwijzen naar een uroloog - dat was nog niet nodig.

Collega-huisartsen stuurden hun patiënten al snel door naar Kleijne, en al die mannen vertelden hun ervaring weer door aan andere mannen die geen kinderen (meer) wilden. En zo knipt Kleijne inmiddels jaarlijks zestig zaadleiders door. "Ik merk wel dat patiënten het tegenwoordig minder gek vinden dat de huisarts ook dit soort dingen doet." Met andere huisartsen in de buurt heeft Kleijne afgesproken dat ook veel onderzoeken met het echo-apparaat - naar bijvoorbeeld de galsteen - gewoon in de huisartsenpraktijk gebeurt. "Mensen vinden dat prettiger, de drempel is minder hoog dan het ziekenhuis. Ik spreek voor de sterilisatie ook mannen die zeggen dat ze minder snel naar de uroloog zouden gaan."

De urologen in de omgeving van het Brabantse Best zien het werk van Kleijne niet als broodroof. "Nu kunnen zij zich richten op de meer complexere problemen." Dat is wel precies een van de problemen waarover de Rekenkamer rept: de huisarts mag dan taken overnemen van het ziekenhuis, de specialist uit dat ziekenhuis vult dat weer in met nieuwe taken.

Substitutie komt aarzelend van de grond, blijkt uit verschillende inventarisaties. Opsporing en controle van diabetes, in de gaten houden van hartpatiënten die een stevig risico lopen, kleine chirurgische ingrepen zoals de 'onrustige moedervlek' verwijderen: het kan nog veel beter. En het is goedkoper, blijkt ook uit de praktijk van Kleijne. De verzekeraar waarmee hij het meest werkt, VGZ, betaalt hem 330 euro. In een ziekenhuis komt daar toch vaak al snel 100 euro bij. Kleijne heeft dan nog wel een tip voor de verzekeraars. "Ik merk dat sommigen sterilisatie in het ziekenhuis wel vergoeden, ook als het wel 500 euro kost. Terwijl ze moeilijk doen als het bij mij gebeurt. Dat schiet natuurlijk niet op."

Ziekenhuis kampt met omzetplafond

Op de boekhoudafdeling van ziekenhuizen speelt het steeds vaker een rol: het omzetplafond. Artsen moeten in de gaten houden hoeveel mensen ze al behandeld hebben, want ze mochten de afgelopen jaren maar 1 procent extra behandelingen uitvoeren dan in het jaar daarvoor. In de praktijk ligt bij de zorgverzekeraars de verantwoordelijkheid voor het niet te hard laten groeien van het budget. De strenge regels leidden er al een paar keer toe dat ziekenhuizen zeiden dat het geld op was. Ze kondigden een 'patiëntenstop' aan: wie nog wel even kon wachten met bijvoorbeeld een nieuwe knie, moest maar wachten tot volgend jaar. Zorgverzekeraars, die al geen al te best imago hebben en die bovendien niet willen dat klanten overstappen naar de concurrent, toonden zich daar gevoelig voor en lapten bij. Niemand wil terug naar de tijd van twaalf jaar geleden, toen er vaak wachtlijsten waren voor zorg.

Op hun eigen bankrekening merkten artsen in 2014 nog niets van de plafonds, blijkt uit cijfers van het CBS. Zelfstandige huisartsen hebben in 2014 gemiddeld ruim 2000 euro meer winst gemaakt dan in het jaar daarvoor. In 2013 maakten ze 111.000 euro winst en in 2014 113.000 euro. Medisch specialisten gingen er meer op vooruit. Zij haalden in 2013 189.000 euro aan winst binnen en in 2014 bijna 195.000 euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden