Huis aan de Amstel produceert loze esthetiek

Te zien: 4-10 in Brussel (Bronks), 10-10 Utrecht (Akademietheater), 11-10 Haarlem (Toneelschuur), 17-10 Hasselt (C.C. Hasselt), 21-10 Leeuwarden (De Harmonie), 23/24-10 Rotterdam (Schouwburg), 25-10 Arnhem (Schouwburg), en in november nog in diverse plaatsen in het land.

HANS ORANJE

Dit laatste stuk schreef Matthews op uitnodiging van het Amsterdamse jeugdtheatergezelschap Huis aan de Amstel. De twee eenakters worden, in een vertaling van Marcel Otten, uitgebracht in een voorstelling van ruim een uur onder de titel 'Tom & Willie en Martha & Georgie', zo genoemd naar de namen van de twee kinderen uit de eenakters. 'Tom & Willie' wordt geregisseerd door Eva Pieper, 'Martha & Georgie' door de artistieke leidster van het gezelschap, Liesbeth Coltof.

Kleine parel

De eenakter van Williams is een kleine parel in het genre van deze schrijver: een realistisch brokje lyriek over sluimerende sensualiteit en de geheimzinnige dreiging van de seksualiteit in twee jonge kinderen. Om dat op een zuivere manier te spelen voor de doelgroep ('vanaf 9 jaar'), lijkt mij een onmogelijke opgave. Het lukt dan ook van geen kant. Janneke Heinsius maakt van haar Willie een krijsende schreeuwlelijk, die geen 'ja' en 'nee' zegt, maar 'yep' en 'no', en tegen Tom niet 'sufferd' of zo zegt, maar 'stupid!'. Het spooremplacement ligt bij Otten ergens rond de Hoogovens en IJmuiden.

Symptomatisch

Deze aanpak is, denk ik, symptomatisch voor het in het jeugdtheater sterk overschatte Huis aan de Amstel. Voor de kinderen, die met een lekker bekkend jargonnetje zoet worden gehouden, wordt loze esthetiek bedreven die hen volgens de makers wel zal aanspreken. Typerend voorbeeld: in het wonderschoon gekleurde decor van Guus van Geffen staat een grote, volle maan. Waarom? Omdat een volle maan zo feeeriek oogt. De lucht is bij Williams wit, pijnlijk wit, en in de hitte van de dag wordt daar een al even pijnlijk gevecht tussen twee kinderen gestreden over wat die vermaledijde seksualiteit betekent.

De manier waarop dit gevecht door Pieper en haar medewerkers wordt teruggebracht tot hapklare brokjes 'break-dance' en aandoenlijk kindergescharrel, is een opleving van het kindertheater uit de tijd dat er nog geen sprake was van een serieuze vorm van toneelspelen: volwassen mensen die in een genante hurkhouding en met een dikke knipoog naar de volwassen toeschouwers de jeugdige kijkers epateren.

Geestig

De eenakter van Matthews komt aanzienlijk frisser over. Maar dat is vooral te danken aan de werkelijk geestige tekst van het jongetje dat zijn leven lang heeft gespaard voor de grote dag dat hij zijn ouders, clowns in het circus, vaarwel kan zeggen. Zijn opvoeding kan hij 'afbetalen' doordat hij met ijverig sparen en krantenwijken lopen, en nooit een cent voor zichzelf uitgeven, een onvermoed hoge som geld bijeen heeft gegaard.

Verder komt Arnoud Bos, die de jongensrollen in de twee stukken speelt, heel wat natuurlijker en vanzelfsprekender over dan de doodvermoeiend acterende Heinsius. Maar de vormgeving, wat doet die een pijn aan je ogen! En wat is die in wezen mateloos arrogant. Georgie bewaart zijn centjes in oude schoenen, die in een groot aantal op het toneel staan, opgetuigd met rode, groene en oranje ballonnen. De wanden zijn diepblauw, en zelf zit hij op een metershoge, knalgroen geverfde tennisstoel met een rekenmachientje. Een fel-oranje vloer maakt de hoofdpijn compleet en maakt vooral de vraag bij mij wakker of het kindertoneel van Huis aan de Amstel niet op een groot misverstand berust - en, natuurlijk, op een flinke dosis ijdelheid aldaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden