HP/De Tijd: het beste uit duizend nummers

Deze week verschijnt de duizendste uitgave van HP/De Tijd. In september 1990 verscheen het eerste nummer van het weekblad, ’ontstaan uit een verstandshuwelijk tussen de randstedelijke Haagse Post en het provinciale De Tijd’. De redactie van het blad heeft de gelegenheid te baat genomen om een hele reeks spraakmakende artikelen uit de afgelopen 19 jaar opnieuw af te drukken. Het leverde een nummer op van maar liefst 204 pagina’s; reden om HP/De Tijd voor deze gelegenheid uit de overige opiniebladen te lichten.

Wie de ruim dertig artikelen doorbladert, krijgt een aardige kijk in bijna twintig jaar historie, niet alleen die van HP/De Tijd, maar ook van de Nederlandse samenleving. Opvallend is, dat uit de periode 1990-2000 slechts vijf verhalen dit driedubbeldikke nummer hebben gehaald. De recente geschiedenis lijkt pas écht los te gaan vanaf 2001, het jaar van de terroristische aanslagen door moslim-extremisten in New York en Washington. Vanaf dat moment ontstaat er, ook in Nederland, reuring. De discussie over de islam barst los, en daarmee het debat over immigratie en integratie. Pim Fortuyn zet de Nederlandse polder op zijn kop, en wordt vermoord. Ayaan Hirsi Ali verovert de Nederlandse politiek, de verhouding tussen links en rechts vliegt uit de bocht, Geert Wilders wordt uit de VVD gezet, begint zijn eigen politieke partij en houdt tot op vandaag de Nederlandse politiek in een houdgreep.

’Er is iets mis met de islam’, luidde de alarmerende kop boven een artikel van Paul Frentrop in 2001, kort na de aanslagen in de VS. Het artikel, dat destijds in het katern ’Letter & Geest’ ook in Trouw uitvoerig aandacht kreeg, markeert het begin van een steeds breder wordende, vaak verhitte discussie over de islam en zijn vermeende invloed op de westerse samenlevingen.

„Ik lust die hoofddoekjes rauw!”, liet Geert Wilders zich drie jaar later, in 2004, ontvallen in een interview in HP/De Tijd, ’toen hij nog VVD’er was en interviews gaf’. Het was het begin van het einde van zijn kamerlidmaatschap voor die partij. De PVV, de politieke beweging die hij vervolgens als eenling in de Kamer oprichtte, is inmiddels virtueel de grootste partij in Nederland.

Een ander ijkpunt in de bijna twintigjarige historie van HP/De Tijd is het spraakmakende interview met de dochter van prinses Irene, Margarita de Bourbon de Parme, en haar toenmalige echtgenoot, Edwin de Roy van Zuydewijn. In het interview deden ze een boekje open over de gang van zaken aan het Nederlandse hof; een ontluisterend verhaal over roddel en achterklap, haat en nijd en uitstoting. Margarita verliet haar man ruim een jaar na de affaire, die het gevolg was van dit interview. Ze is hertrouwd met DNB-jurist Thalling ten Cate en het is weer goed gekomen met haar familie.

Vanaf nummer 1001 wil HP/De Tijd een schepje erbovenop gaan doen, meldt hoofdredacteur Jan Dijkgraaf. „HP/De Tijd wil hét opinieweekblad voor de intelligente (!) zwevende kiezer zijn. Niet zuur. Niet verbitterd. Wel verbaasd. Losgeslagen van de zuilen die sommige van onze collega’s weer lijken op te zoeken.”

Let wel: het uitroepteken bij ’intelligente’ is van de hoofdredacteur.

„Na 11 september 2001 kunnen we onze ogen echt niet langer sluiten voor de mogelijkheid dat de islam naar onze maatstaven te gewelddadig is. (...) Dat geweld schering en inslag is in gebieden waar moslims met anderen moeten samenleven, van Nigeria via de Soedan tot de Molukken, laat zien wat die leer in de praktijk betekent. Dat is geen nieuws. (...) Die neiging tot agressie dateert uit het verre verleden. Dat de islamistische ideologie vele middeleeuwse trekken heeft, wordt door weinig mensen bestreden. Maar wat moeten we met die constatering? Die moeten we zorgvuldig onderzoeken. Zouden we dan concluderen dat het islamitische gedachtegoed niet deugt, dan moeten we daar ook de consequentie uit trekken. Dan moet de islam als niet passend in een rechtsstaat verboden worden. Zoals de vrijheid van partijvorming niet mag worden misbruikt, zo mag immers ook de vrijheid van godsdienst niet worden misbruikt.”

Paul Frentrop in ’Er is iets mis met de islam’ (HP/De Tijd, 2001).

„Edwin ging naar beneden en zag dat een stuk of zes, zeven volhouders nog vrolijk aan het feesten waren, ook Constantijn en Laurentien; die laatste was volgens Edwin flink aangeschoten.”

Uit een interview in HP/De Tijd in 2003 met prinses Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden