Houthi-rebellen dreigen Jemen in de afgrond te storten

Politicoloog Farea al-Muslimi: Strijders zijn uit op absolute macht, maar zonder verantwoordelijkheid

De Jemenitische analist Farea al-Muslimi is nauwelijks verstaanbaar als hij probeert de situatie in zijn land te schetsen. De 24-jarige politicoloog woont in de Jemenitische hoofdstad Sanaa, waar gisteren sjiitische Houthi-rebellen het presidentieel paleis omsingelden en harde strijd leverden met het leger. Al-Muslimi, die vanuit zijn kantoor uitkijkt op het paleis en de gevechten, verontschuldigt zich voor het geratel op de achtergrond: "Sorry, ik zal harder moeten praten."

De sjiitische Houthi-rebellen, die afkomstig zijn uit het armste deel van wat bekend staat als het armste land van de Arabische wereld, zijn aan een spectaculaire opmars bezig. In september veroverden zij de hoofdstad Sanaa op de regering, waarbij zij onder meer de premier tot aftreden dwongen. Daarnaast kregen zij het ook voor elkaar dat de president akkoord ging met het implementeren van een hele lijst van eisen, waaronder economische maatregelen die de armste delen van het land moesten steunen.

Volgens Al-Muslimi is deze politieke deal onder meer de oorzaak van de ellende die Jemen gisteren trof. "De regering kon vanwege alle instabiliteit nooit voldoen aan de eisen, waardoor de Houthis altijd een casus belli hebben." De rebellen weigerden bovendien een onderdeel van de bijlage van het akkoord met de regering te ondertekenen. Dat voorzag in het herstel van het overheidsgezag in de hoofdstad en de ontwapening van alle milities in het land.

Volgens Al-Muslimi zijn de rebellen maar op één ding uit: "absolute macht, zonder verantwoordelijkheid". Om die reden kozen zij volgens hem gisteren uiteindelijk voor een staakt-het-vuren. "De Houthi-rebellen hebben voorlopig liever een marionettenregering dan dat zij zelf moeten regeren. Dat betekent dat ze van alles kunnen eisen, maar zelf niks hoeven te geven."

Al-Muslimi hoopt dat de regering nu in actie komt, want bij een volgende krachtmeting kan het anders aflopen. Hij vreest dat de Houthi- rebellen in de toekomst er toch voor zullen kiezen om de regering omver te werpen. "Het presidentieel paleis staat symbool voor het laatste restant van de regeringsmacht", vertelt Al-Muslimi. "Nemen de Houthis dit in, dan is het afgelopen." Uit de toon is af te leiden dat hij daarmee vooral Jemens toekomst bedoelt.

Al-Muslimi maakt zich grote zorgen over het roekeloze gedrag van de Houthis: "Ze zijn beter in oorlog voeren dan in politiek bedrijven. Vechten is het enige waar ze in uitblinken. Ze hebben niet door wat ze het land aandoen." Hij refereert onder meer aan het anti-sjiitische Al-Qaida, dat door de huidige crisis steeds groter wordt. "Al-Qaida profiteert net als de Houthis van de wanorde in het land en het gebrek aan gezag. Daarnaast drijft de sektarische retoriek die de sjiitische Houthis uitslaan, veel soennieten in de armen van Al-Qaida."

Het is volgens Al-Muslimi nog niet te laat. Hij dringt er bij de regering op aan om snel vaart te maken met politieke hervormingen, zonder daarbij te buigen voor de gewapende groeperingen. "Je moet goed begrijpen dat de Houthis en Al-Qaida alleen bestaan bij de gratie van slecht regeringsbeleid."

Met steun van Iran en Hezbollah

De Houthis zijn volgelingen van de zogeheten Zaidi-tak van de sjiitische islam. De Zaidi's vormen zo'n dertig procent van de Jemenitische bevolking, onder wie de voormalige president Ali Abdullah Saleh, die in 2011 onder druk van de bevolking aftrad. De Houthis organiseerden zich aanvankelijk als een theologische beweging, maar in 2004 gingen ze over op geweld. Ze waren onder meer fel gekant tegen de pro-Amerikaanse houding van de regering-Saleh. De Houthis ontvingen mede om die reden onder meer steun van Iran en de Libanees-sjiitische organisatie Hezbollah. Opvallend is dat de persoon tegen wie zij hun strijd aanvankelijk richtten, president Saleh, nu hun bondgenoot is geworden. Hij zou met hulp van zijn oude vijanden proberen om de macht in Jemen weer over te nemen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden