Houston bouwde van alles, behalve dijken

Bewoners van Houston lopen door het hoogstaande water. Beeld AP

Houston is de economische motor van de VS, die elk jaar overstroomt. De stad die zo razendsnel groeide, bouwde niet altijd even verstandig. Daar betaalt de vierde stad van de VS nu een hoge prijs voor. 

“Een vriend wilde naar San Antonio. Hij heeft uren rondgereden om zijn wijk uit te komen, maar het lukte niet”, zegt oud-bankier Don Wang (73) telefonisch vanuit West-Houston. Een andere kennis wilde weg uit stadsdeel Spring Valley, maar kwam evenmin weg.

De hele stad is ontregeld. Het pretpark Typhoon Texas Waterpark ligt er verlaten en verzopen bij. Het blijft de hele week dicht, net als alle scholen in de stad, veel bedrijven, supermarkten en snelwegen.

Zijn eigen huis is in orde. Het is zes uur ’s ochtends, nog donker als Wang naar buiten kijkt: “De regen neemt af”, verzucht hij. Orkaan Harvey, inmiddels afgezwakt tot een tropische storm, trekt door naar het stadje Nederland, aan de grens met buurstaat Louisiana. “Wij hebben hier veel bomen, het gevaar is eerder de wind.” Op het huis van zijn zoon, vlakbij in Spring Valley, viel een oude den. De regen die in golven aanzwol en afnam, had vrij spel. “Maar alle buren hielpen met zagen en weghalen. Houston is een stad met veel nieuwkomers. Er is een goede sfeer, iedereen helpt elkaar.”

Bouwgekte

Al die migratie naar booming Houston is gek genoeg ook een verklaring voor de overstromingen die Houston nu voor het derde jaar op rij treffen, na de Tax Day Flood (2016) en de Memorial Day Flood (2015). De bouwgekte zette de bouweisen onder druk. Het noordwesten van de staat had prairieland dat met zijn hoge gras veel water kon opnemen. Tussen 2000 en 2010 groeide het aantal inwoners juist daar met bijna 70 procent, berekende de krant The Texas Tribune.

Voor die bevolkingsaanwas is veel grond geasfalteerd en zijn talloze flats uit de kleigrond gestampt. “Dit gebied zit enorm in de lift. Het is heel hard gegaan.” Wang heeft het zien gebeuren. Hij woont niet ver van snelweg 99. “Net nieuw. En hier vlakbij is een weg gekomen met 13 rijstroken. Aan één kant!” Zelfs voor Amerikaan Wang wat veel.

Hij woont vlakbij de twee grote waterreservoirs, Addicks en Barker. Dat beangstigt hem nu wel een beetje, want die zijn allebei overvol. Eigenlijk hadden ze groter moeten worden, maar dat vereist investering in sterkere damwanden. Ontwikkelaars knaagden juist aan de randen, tegen het advies van ingenieurs in, aldus Wang: “Ze kapten bomen en bouwden er.”

Net Nederland, maar dan zonder dijken

De kust van Texas lijkt verbazend veel op Nederland: laagland, wuivend riet, vette klei, traag stromende bayous en heel veel meertjes. Het grote verschil: nergens zijn dijken of kustversterking. Pelikanen vliegen over de smalle strook zand die land en oceaan scheidt, de pick-ups rijden op droge dagen zo het strand op. Tussendoor staan talloze petro-chemische installaties, en dat alles op een schaal waarbij Nederland een Madurodam lijkt.

Houston deed het zelfs in de grote crisis van 2009 uitstekend. Het is en blijft een banentrekker met een opvallend jonge bevolking en de meeste hoofdkwartieren van Fortune-500 bedrijven. De stad is de vierde van de VS en groeide van 1,6 miljoen inwoners in 1990 naar de huidige 2,3 miljoen (6,6 miljoen in de agglomeratie Houston), op een gebied dat groter is dan de provincie Utrecht.

Er is het Texas Medical Center, befaamd om kankerzorg en hartchirurgie, het grootste medische complex ter wereld. Dan is er de ruimtevaarttechniek, het Nasa Space Center en niet te vergeten het jaarlijkse rodeofestival. Samen met kuststad Galveston vormt Houston de grootste haven van het land. De Ship Channel is een van de drukste waterwegen ter wereld en herbergt over 80 kilometer lengte tientallen raffinaderijen. 

Als orkaan Ike in 2008 niet op het laatste moment was afgeslagen was de ramp compleet geweest. “Een storm op de ‘juiste’ plek kan de Amerikaanse economie om zeep helpen”, zei Congreslid Pete Olsen uit buurgemeente Sugar Land vorig jaar tegen onderzoekswebsite ProPublica. Zo belangrijk is Houston voor de VS, en zo ongelooflijk kwetsbaar is de regio. Er is aan uitbreiding van de petrochemie sinds Ike aan miljarden geïnvesteerd, maar niets gedaan tegen zee en storm. 

“Er viel één meter regen in drie dagen. Daar is niks tegen te doen”, zegt oud-bankier Wang. Dat vindt niet iedereen. Vorig jaar klaagden getroffen inwoners de gemeente al aan voor laksheid, de schade is elk jaar enorm. Ook in gebieden waar officieel geen risico is. 

Het wordt een stille week voor Wang. Hij twijfelt of zijn dagelijkse ochtendwandeling vandaag te doen is. Dan is er de doktersafspraak in Chinatown, die is al verzet van eergisteren. Binnendoor rijdend kan hij er wel komen, maar zou de dokter aanwezig zijn? 

Lees alles over de overstromingen in de VS in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden