Recensie

House of Cards wordt er niet geloofwaardiger op, maar blijft boeien

House Of Cards Kevin Spacey Beeld TR Beeld

De glans is er bij het vijfde seizoen van House of Cards, dat vannacht in première gaat op Netflix, wel vanaf. Toch is het nog altijd smullen van het vitriool waarmee de Underwoods de VS besturen.

Veelgehoord: met Donald Trump in het Witte Huis is de werkelijkheid gekker dan fictie. De grote vraag voor het vijfde seizoen van Netflix-serie House of Cards was dan ook hoe de makers zouden omgaan met die werkelijkheid. De politieke serie draait om de nietsontziende machtspoliticus Francis Underwood (Kevin Spacey), die zich de afgelopen seizoenen een weg naar het Oval Office heeft geschouderd, waarbij hij en zijn vrouw Claire (Robin Wright) over lijken gingen.

Er zijn wat verdekte verwijzingen naar Trump, zoals een vergelijkbaar inreisverbod, dat met een laconieke bijzin wordt afgedaan. Sterker is een van de vele donderpreken die Underwood/Spacey afsteekt, waarbij de acteur de vierde wand doorbreekt, beschuldigend in de camera loenst, en het publiek vol vitriool toespreekt: dit is toch wat jullie wilden, Amerika?

Toeval

Maar wat altijd al een manco was aan de serie, komt deze reeks duidelijk bovendrijven. Nog steeds wordt maar niet duidelijk wáárom de Underwoods zo graag de leiders van de vrije wereld willen zijn. Dat lijken de scriptschrijvers zich ook te realiseren, met een gekunsteld ingebouwd citaat van Gore Vidal, over hoe macht geen middel, maar doel op zich is geworden. Het zorgt ervoor dat alle bespiegelingen over macht en politiek nogal hol klinken. Daarbij, wanneer dat doel van absolute macht is bereikt, wat rest er dan nog te beleven voor kijker?

Nou, genoeg, blijkt maar weer. Er gebeurt zelfs zo veel, dat het raadzaam is vooraf uw exemplaar van de Amerikaanse grondwet even uit de boekenkast te pakken. Het vijfde seizoen gaat verder waar we zijn gebleven: middenin de presidentsrace tussen democraat Underwood en zijn republikeinse tegenstrever Will Conway. Een minispoiler: deze verkiezingen lopen nogal anders dan verwacht. Is het stof eenmaal opgetrokken, liggen de Underwoods in de resterende afleveringen continu onder vuur. Door enerzijds nieuwe politieke tegenstanders, en anderzijds door het grote aantal lijken dat uit de kast komt kukelen. Het landsbestuur is volledig bijzaak geworden.

Dat de Underwoods standhouden, hebben ze dit keer wel erg vaak aan het toeval te danken. Opeens duikt er een beschadigende opname op van de ene tegenstander, of compromitterend materiaal van de ander. De serie maakt dusdanig gebruik van deus-ex-machina, dat wanneer uiteindelijk blijkt dat er tóch een onderliggend plan was, dat voor de kijker moeilijk te geloven wordt.

Door de vierde wand

Dit kan komen door het de eerste reeks is waarvan Beau Willimon, showrunner, scenarist en bedenker van de serie, zijn vingers heeft afgetrokken. Vroeg House of Cards voorheen al behoorlijk wat suspension of disbelief van de kijker, alle wild rafelende plotlijnen maken het er dit keer niet geloofwaardiger op. De dialogen voelen minder natuurlijk. Het lijkt alsof Spacey en Wright ietwat zijn uitgekeken op hun rol. De twee vormen nog altijd een formidabel, presidentieel koppel, maar de glans is er vanaf.

Maar het einde maakt veel goed. Dan blijkt Francis Underwood iedereen toch op het verkeerde been te hebben gezet. Die speech, in de één na laatste aflevering, heeft een overduidelijke dubbele bodem, en is ook los van de televisieshow een vlijmscherpe veroordeling van de mediamaatschappij; de uitholling van het presidentiële ambt; en het post-truth-paradigma waarin de wereld met Donald Trump is verzeild. Dan is House of Cards op z’n best, wanneer Spacey de show dwars door die vierde wand tot zoveel meer maakt dan de ongeloofwaardige, politieke thriller die het in feite is. En dan maakt die cliffhanger vervolgens dat we wederom niet kunnen wachten totdat de Netflix-serie volgend jaar zijn volgende termijn ingaat. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden