Hour of Power-dominee Schuller: vriendelijk en alomtegenwoordig

Dominee Robert Schuller. Beeld ap

Iedere zondag verscheen hij in huiskamers van Los Angeles tot Seoul. Dominee Robert Schuller bouwde met Hour of Power een indrukwekkend televisie-imperium, al moest in de laatste jaren toezien hoe dat vrijwel volledig instortte. Donderdag overleed hij op 88-jarige leeftijd.

"God loves you, and so do I." Het waren zalvende woorden, waarmee Robert Schuller vier decennia lang zijn televisiediensten afsloot.

De groet was tekenend voor de mildheid van de Californische predikant met Nederlandse ouders. Terwijl bekende televisiedominees als Jerry Falwell en Oral Roberts fulmineerden tegen abortus, homoseksualiteit en wat verder riekte naar progressief denken, hield Schuller het persoonlijk en a-politiek. De 'culture wars', de maatschappelijk-politieke loopgravenoorlog tussen christelijk rechts en progressief Amerika in de laatste decennia van de vorige eeuw, liet hij bewust aan zich voorbijgaan.

Preken in een drive-in-bioscoop
De kiem voor zijn succes legde hij in 1955, toen hij net buiten Los Angeles begon te preken in een drive-in-bioscoop. "Kom zoals u bent, in de familie-auto", wierf Schuller zijn toehoorders. Of, in rijmend Engels: 'come as you are, in the family car'.

Het bleek een slimme zet: al snel trok zijn prediking honderden zielen. De onconventionele kerk haakte handig in op de groeiende welvaart en de onstuimige toename van het aantal autobezitters. Bij de opening van de kerk hadden Schuller en zijn toenmalige vrouw Arvella naar verluidt 500 dollar. Zes jaar later was hun schare gelovigen groot genoeg om een fysiek kerkgebouw te kopen.

Denken in mogelijkheden
In 1970 haakte Schuller wederom in op nieuwe technologie. Net als talloze andere Amerikaanse predikanten zorgde hij dat zijn preken voortaan ook te zien waren op televisie. 'Hour of Power' blonk uit in optimisme, zeker in vergelijking met de programma's van andere voorgangers.

'Denken in mogelijkheden' werd zijn filosofie wel genoemd: wie in Jezus gelooft en positief blijft denken, mag rekenen op een succesvol en bevredigend leven. Het maakte hem een aantrekkelijk alternatief voor christenen, randkerkelijken en thuiskijkers die niets moesten hebben van conservatieve en toornige types als Falwell en Roberts.

Het meest tastbare bewijs van Schullers succes verrees in 1980. De Crystal Cathedral, een enorm bouwwerk met liefst 10 duizend glazen panelen en 2800 zitplaatsen, leek bijna tot in de hemel te reiken. Het godshuis kostte de kerkgemeente zo'n 20 miljoen dollar. Tien jaar later, op het hoogtepunt van zijn succes, was zijn gemeenschap gegroeid tot 10 duizend gelovigen. De Hour of Power-uitzendingen in 180 landen trokken naar verluidt 20 miljoen kijkers. In Nederland was het programma vanaf 1999 te zien op RTL 5.

Kaalgeplukt en kerkloos
Schuller sloot zijn leven af met magere jaren. Na de eeuwwisseling begonnen de kijkcijfers terug te lopen, en daarmee ook de kerkelijke inkomsten. Het gemeentebestuur toonde zich bovendien een slechte rentmeester. Onder meer vanwege wanbestuur zag de organisatie zich in 2013 gedwongen om faillissement aan te vragen en de Crystal Cathedral te verkopen aan een rooms-katholiek bisdom. Ook Schullers opvolging liep niet als gehoopt. In 2006 gaf hij het stokje aan zijn zoon Robert Anthony, om hem twee jaar later per direct op straat te zetten. De oorzaak: 'verschillen van inzicht'.

De spanningen liepen verder op toen enkele schuldeisers hem verweten dat hij zichzelf verrijkt had met diaconale gelden. Schuller zou onder meer 10 miljoen dollar hebben 'geleend' van zijn eigen liefdadigheidsinstelling. Een rechter bepaalde uiteindelijk dat hij als vertrekpremie niet 5 miljoen, maar slechts 700 duizend dollar kreeg (destijds 539 duizend euro). Het grootste deel van zijn royalty's moest hij afstaan aan schuldeisers.

Hij had de klappen nog niet verwerkt, of zijn dokters brachten hem in 2013 nog droever nieuws. Schuller ging geen natuurlijke dood tegemoet, maar zou waarschijnlijk overlijden aan slokdarmkanker. Die prognose bleek juist. Donderdag overleed hij aan de gevolgen van zijn ziekte, in een verzorgingstehuis in Californië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden