'Houden van' is iets anders dan 'verantwoordelijk zijn voor'

Ken je dat wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat herten die langs de oude grens tussen West- en Oost-Duitsland leven nog steeds de plaatsen mijden waar vroeger landmijnen hebben gelegen? Het is een onwaarschijnlijk verhaal want de meeste van die mijnen zijn al een kwart eeuw geleden opgeruimd. Maar kennelijk hebben hele generaties Duitse herten hun jonkies bijgebracht dat daar vroeger gevaar dreigde en houden de herten en hinden van nu zich nog steeds aan die waarschuwing. De wetenschappers die het onderzoek deden, zien het als bewijs dat angst van de ene op de andere generatie kan worden overgedragen. Misschien ook wel bij mensen.

Het is een gekke gedachtesprong maar ik moest aan die herten langs het IJzeren Gordijn denken toen ik in je brief van vorige week las: 'De angst om jullie kwijt te raken is altijd gebleven.' Je merkt terecht op dat mama en ik te lang verslingerd zijn geweest aan een journalistenbestaan waarin nachten doorhalen, asbakken vol roken en veel sterke koffie en drank nuttigen de gewoonste zaak van de wereld waren. Het lijkt me niet overdreven ons voor te houden dat we gezien onze leeftijd gezonder moeten gaan leven. Toch schrik ik van de opmerking dat je het gevoel hebt dat jij voor die verandering in lifestyle moet zorgen: 'Nog altijd voel ik de behoefte jullie te beschermen. De gedachte dat jullie er op een dag niet meer zijn, wil ik simpelweg niet toelaten.'

Ik zou bijna zeggen: Natascha, je bent mijn moeder niet! We zijn inmiddels volwassen genoeg om op onszelf te passen. Maar ik begrijp dat je zo denkt als je uit een familie komt waar iedereen overbezorgd was over elkaar. In mijn jeugd heb ik meegemaakt dat Joodse families niet wilden dat hun kinderen leerden schaatsen of fietsen. Ze zouden weleens een ongeluk kunnen krijgen en hun ouders hadden in de oorlog al zo vreselijk veel familie verloren!

Uiteraard kwam daar de waarschuwing bij dat je behalve voor fietsen ook voor mensen moest uitkijken. Het konden altijd verraders zijn, dat had de recente geschiedenis bewezen. Andersom wilde je als Joods jongetje in de jaren vijftig en zestig voor geen geld je ouders kwetsen of pijn doen want ze hadden voordat je geboren was al genoeg meegemaakt. Ik kom uit een milieu waar ouders en kinderen zich op een overdreven manier verantwoordelijk voelden voor elkaar. Eigenaardig om nu te ontdekken dat jij zoveel decennia later ook weer veronderstelt dat je ons moet beschermen.

'Denk je dat je teveel van iemand kan houden?', vraag je. Nee, dat denk ik niet. Maar houden van is iets anders dan verantwoordelijk zijn voor. Het lijkt me normaal dat ouders bezorgd zijn over de toekomst van hun kinderen maar het lijkt me een vreemde gedachte om dat om te draaien. Jij hoeft je toch niet schuldig te voelen als wij het laat maken of een glas wijn te veel drinken? Als je het gevoel hebt dat je ons moet beschermen, is dat dan niet de omgekeerde wereld?

Liefs, papa

Vader Max en dochter Natascha van Weezel, beiden journalist, schrijven elkaar wekelijks over wat hen bezighoudt.

Lieve Tascha,

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden