Hotspots voor de herfst

Het zal erom spannen. Gaat het lukken met de herfsttooi? Krijgen de bossen de komende weken de tijd om zich te hullen in rood, geel en goud? Of winnen de herfststormen, en is het meeste lover er al afgewaaid voor het nog maar van kleur heeft kunnen verschieten? Windstil weer, wel wat regen, en 's nachts als het even kan een licht nachtvorstje, dat de cellen afknijpt zodat het verval heel langzaam gaat, dat is het ideale weer voor spetterende herfstkleuren. Trouws natuur-, wandel- en fietsredacteuren tippen hun 'hotspots' voor de herfst.

De hele zuidrand van de Veluwe is beukengebied. Beuken verkleuren tot diep goud. Vooral eind oktober.

Op de eilandjes in de Ankeveense Plassen, te zien vanaf de Dammerkade, Nederhorst den Berg en Ankeveen, gaan de appelbessen verkleuren: rood. Nog even wachten, half tot eind oktober.

Geweldig zijn de kleuren altijd op de 's-Gravelandse buitenplaatsen, zoals Schaep en Burg en Gooilust. Het aardige van de buitenplaatsen is dat het enkele honderden meters brede stroken hoog opgaand geboomte zijn, omringd door weilanden. De bomen zijn vatbaar voor de wind en een beetje storm kan dus heel wat herfstpracht van de takken losrukken. Die kans is al wat minder in een stuk bos dat Bantam heet en direct aan de buitenplaatsen grenst. Hopelijk valt de 'bladschade' van de harde wind in de afgelopen dagen nog mee. De bladeren zitten nu nog vaster aan de takken dan over een dag of veertien.

Dan zijn de kleuren eigenlijk op hun mooist. Hèt moment ook om eens naar het buiten Elswout te gaan, bij Overveen. Slechts enkele kilometers van de kust maar het park ligt beschut tegen al te brute winden. Elswout is een zeer romantisch park met vijvers, sloten met hoge oevers en allerlei hoogteverschillen. Vooral aan de rand van de watertjes komen de najaarsbomen goed tot hun recht.

In de Kennemerduinen staan duindoorns en geel verkleurend espenbos bij het Koevlak. De beste tijd is half oktober, maar alles verkleurt dit jaar wat vroeger, dus misschien nu al.

Bij zonnig weer, vooral in de middag, is het Spanderswoud op zijn mooist. Met oranje en rood verkleurende krentenboompjes, beukenlanen, van nu tot eind oktober.

Een van de fraaiste beukenlanen in Het Gooi is de Museumlaan, gelegen bij Crailo, tussen Bussum en Blaricum. Een oude landweg, die bij regen in een modderpoel verandert en die ze nooit mogen asfalteren. Als je even de Crailose weg (van Bussum naar Huizen) oversteekt, kom je op de Blaricumerheide, met aan de rand een schaapskooi en het restaurant de Tafelberg, waar het goed toeven is.

De Sprengenberg ligt vlak ten zuiden van Haarle in Overijssel. Een prachtig heuvelachtig gebied met een grote variatie aan loofbomen en uitgestrekte heidevelden. In de herfst barst het er van de paddestoelen, van die ouderwetse, rood met witte stippen.

De Brink in Laren is nu heel mooi, vooral aan het eind van de middag, dan wordt er druk ge-jeu de bouled.

De hei bij Hilversum is altijd fantastisch in de herfst, al worden de paddestoelen weggeplukt door van die omroep-vrouwtjes.

Op de Utrechtse Heuvelrug vind ik het wel heel erg prachtig op 't ogenblik. Een mooie fietstocht in het grensgebied van Heuvelrug en Kromme Rijngebied kan ik iedereen aanraden.Bij kasteel Eerde in Ommen staan de krentenbossen te verkleuren. Nu. 't Is misschien al te laat.

Paddestoelen waren er vanwege de droogte tot nu toe niet veel te zien in de Brabantse bossen, maar na de regen van de afgelopen week en nog wat warmte schieten ze binnenkort waarschijnlijk uit de grond. Een goede paddestoellocatie is vreemd genoeg het industrieterrein Moerdijk. Toch bevelen wij, mede namens stichting Brabants Landschap, liever de Herbertusbossen bij Heeze aan. Vanwege het nabijgelegen kasteel Eijmerick wordt het ook wel kasteelbos genoemd. Het is een afwisselend gebied, met kronkelende paden, weitjes, meanderende beekjes, 140 jaar oude grove dennen, 120-jarige eiken en beuken, maar ook kwijnend bos en dood hout waarop met name de houtzwam welig tiert.

Helemaal aan de andere kant van Noord-Brabant, bij Zundert, Sprundel en Rijsbergen, ligt de Pannenhoef, een klein gebied met bossen, cultuurgronden en heidevelden, waar in vroeger eeuwen veel veen is afgegraven die per turfschip vooral naar Breda werd afgevoerd. Vooral de Amerikaanse eikenlanen zijn er in deze tijd van het jaar adembenemend.

Nog een gouden herfsttip: De Utrecht, een natuurgebied bij Esbeek (ten zuiden van Tilburg), ook de moeite waard vanwege de bijzondere herberg midden in het bos. Bij regenachtig weer trotseert de bezoeker een modderig pad, de wc is buiten, het interieur (met open haard) piepklein, maar de 'uitsmijter Bock' in herberg 'In den Bockenreijder' is het dat allemaal zeer waard. Heel bijzonder is de 'gecastreerde Bock' die wordt geserveerd: een uitsmijter zonder eieren...

In Limburg zijn weinig plekken die niet mooi zijn in de herfst, vandaar een strenge selectie. In Noord-Limburg De Hamert tussen Well en Arcen. Voor fotografen een waar paradijs vanwege het mooie strijklicht.

In Midden-Limburg tippen we het Leudal (bij Haelen).

Helemaal in het zuiden is het vanwege de vele verschillende houtsoorten (en dito herfstkleuren) genieten geblazen in het Geuldal (ten zuiden van Epen).

Voor een Friese herfst moet je naar Oranjewoud, even ten zuiden van Heerenveen. Met kleine kinderen hoef je hier niet lang te zoeken naar bladerhopen en beukennootjes, paddestoelen en eikeldopjes. Werkelijk alle herfstingrediënten zijn hier op iedere vierkante meter te vinden. Oranjewoud is letterlijk een voornaam deel van Friesland. Nog steeds voel je de aanwezigheid van de Oranjetelgen die hier ooit, in de zeventiende eeuw, hun lustoorden lieten bouwen. Ook het feit dat Cissy van Marxveldt hier ergens tussen de bomen een huisje had, geeft dit gebied een speciale glans. Het enige nadeel van Oranjewoud is dat het in de weekenden erg druk kan zijn. Morgen bijvoorbeeld, opent landgoed Oranjestein tussen 13 en 17 uur de tuinhekken voor publiek.

En hoe is het in Zeeland? “De herfst in Zeeland zie je niet, die voel je”, zegt de woordvoerder van de stichting het Zeeuwse Landschap. Natuurlijk is het in Zeeland heerlijk uitwaaien langs het strand en op het water, maar paddestoelen en vallende bladeren... Op Walcheren ligt bij Oostkapelle wandelgebied Oranjezon en bij Middelburg landgoed Ter Hooge. “Verder heb je hier alleen maar polders en kreken.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden