Hotel zonder muren in een land van klei

Horizon is er alleen verkrijgbaar in groothandelsverpakking, zonlicht speelt er een spel waar Rembrandt zijn vingers bij zou aflikken. De Marne. Mooi!

Het noordwesten van Groningen is niet hot, niet hip en niet happening. Verre van dat. Het is een regio waar krimp en vergrijzing hard toeslaan, een ruig en leeg gebied waar de gebaande paden met een wijde boog omheen zijn gelegd. En toch kom ik er graag. Misschien wel omdat de schoonheid er niet voor het oprapen ligt. Ze is er wel, die schoonheid, in overvloed zelfs. Maar wie haar wil beleven moet zich enige moeite getroosten.

"Dit is een van mijn favoriete plekken," zegt IJme Woensdregt. We hebben net het Lauwersmeergebied achter ons gelaten, zetten de fietsen stil op de dijk langs het Reitdiep en kijken uit over Zoutkamp. Kleurrijke loodsen aan de kade lichten op in een streep fel zonlicht, op de voorgrond ritselt het riet. "Het licht dat steeds verandert, dat maakt het hier zo prachtig." Acht jaar geleden verhuisde Woensdregt met vrouw en dochters vanuit de Randstad naar Kloosterburen. Ze konden er hun droom realiseren. Inmiddels is hun antiquariaat Bij Tij en Ontij een vaste waarde aan de Hoofdstraat, pal naast de katholieke kerk. Wat hen trok? Ruimte. "De Marne is de enige gemeente in Nederland zonder hoogspanningsleidingen en zonder stoplichten."

Binnenkort wordt bij Leens weliswaar de eerste rotonde aangelegd, snelwegen en spoorlijnen reiken niet tot hier. De tienduizend inwoners van de gemeente delen een landoppervlakte van ruim 168.000 vierkante kilometer en hebben per hoofd van de bevolking een jaloersmakende hoeveelheid strekkende meters horizon tot hun beschikking. Een stoer gebied waar stoere mensen wonen, waar mannen met leren jassen en zware laarzen op brommers voorbij pruttelen.

IJme Woensdregt hoort bij de eigenheimers en avonturiers die zich verenigd hebben in de coöperatie Hotel De Marne. Een hotel zonder muren, zo groot als de hele gemeente en altijd open. De receptie bestaat uit zestig kleinschalige bedrijven waarvan de eigenaar tevens het gezicht is. Het hotel heeft grote en kleine kamers en een aantal restaurants, maar ook een ijssalon, winkeltjes, kampeerplaatsen en theetuinen. Er zijn kaarsen te koop en tweedehands boeken, mosterd en andere mooie streekproducten, het hotel voorziet zelfs in fietshuur of wadlooptochten. Met elkaar vormen de deelnemers een solide collectief dat aantoont dat samenwerking meer oplevert dan concurrentie, zeker in een gebied als dit.

Plaatsen in de Marne hebben namen als Molenrij, Grijssloot of Roodehaan. We fietsen door Zuurdijk, door 1e Nijhoezen en 2e Nijhoezen. Het is wat het is. Bij Kruisweg kruisen twee wegen elkaar en in Kleine Huisjes staan kleine huisjes. Het piepkleine Huisje aan de Dijk bij Pieterburen - wel stromend water, geen elektriciteit - is ingericht voor gasten die minstens drie nachten willen blijven. De enorme Groninger boerderij bij Ulrum waar de speelfilm De Poolse Bruid werd opgenomen is nu een bed & breakfast. Eromheen ligt dat vervreemdende, lege landschap. Geen wonder dat zich juist in dit gebied een kluizenaar heeft gevestigd. De kluis bij het kerkje van Warfhuizen, waar deze broeder Hugo woont, is zelfs een van de belangrijkste toeristische trekpleisters.

Dit land van klei is gevormd door de zee en de mens. Welvingen verraden kreekruggen, oude dijken, wierden. Op een slaperdijk bij Hornhuizen heeft boer Westers twee bankjes neergezet. Zijn zoon Erwin vertelt hoe het land achter de dijk op de Waddenzee is veroverd, nog niet eens zo vreselijk lang geleden. Nu verbouwt hij er biologische aardappelen, experimenteert met vergeten rassen. Gepassioneerd praat hij over de aardappel als delicatesse. Op zijn land staan uitgebloeide zonnebloemen waarop vogels zich tegoed doen aan de laatste pitjes. Ploegen doet hij dit jaar maar eens niet, de nieuwe aardappels poot hij in het bloemrijke veld. Een wat omslachtige werkwijze, maar alles voor de smaak.

Het pad tussen de akkers is opgenomen in het netwerk Waddenwandelen dat zich over de hele kuststrook uitstrekt. Even naar het oosten voert het langs Klein Deikum, de monumentale boerderij van Tjaart van Hoorn die behalve boer ook waddengids is en bovendien samen met zijn vrouw een camping runt. Net als veel streekgenoten combineert hij verschillende soorten werk, simpelweg om het hoofd boven water te houden. Hij neemt me mee de kwelder op, langs de oude landaanwinningswerken, de strekdammen van rijshout. Het zonlicht speelt tussen de wolken door. Hetzelfde licht als eerder bij Zoutkamp, hetzelfde licht dat op de weg naar Wierhuizen een dreigende wolkenband omlijstte. Daar zette het een brede band van dor riet in een gouden gloed, hier doet het de kwelders zilver oplichten. Het speelt met het lage land op een manier die de mooiste werken van Rembrandt doet verbleken. Was de schilder hier geboren, dan had hij zich waarschijnlijk alleen op landschappen toegelegd.

Aan de kim zijn de duinen van Schiermonnikoog te zien, Van Hoorn wijst aan waar Rottumeroog en Rottumerplaat liggen. Dan draaien we om en lopen terug naar de dijk, naar het land dat achter die dijk ligt. De Marne. Niet hot, hip en happening maar weids, ruig en verrassend. En dat is eigenlijk veel spannender.

undefined

Slaaptip

Hotel De Marne

Hotelkamers, Bed & Breakfasts, groepsaccommodaties - Hotel De Marne voorziet er allemaal in. Maar het collectief van kleine toeristische ondernemers biedt ook tuk tuk-verhuur, kunstworkshops, galeries of een restaurantschip. Het lege land is vol van originele initiatieven, de website brengt het aanbod overzichtelijk in kaart: www.hoteldemarne.nl

undefined

Waddenwandelen

Het fijnmazige knooppuntennetwerk van Waddenwandelen verbindt de Waddeneilanden en een brede kuststrook met elkaar en omspant vrijwel de hele gemeente de Marne. De fraaie Marneroute, een tocht van 16,3 km vanuit Ulrum, is onderdeel van het netwerk. www.waddenwandelen.nl

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden