Hotel Transvaal: een rondreizend circus van kamers tussen slooppanden.

Hotel Transvaal is geen alledaags hotel. De kamers verhuizen van slooppand naar slooppand.

door Bart Zuidervaart

Wie door de Vaalrivierstraat in Den Haag wandelt, is geneigd snel door te lopen. De ene helft van de straat bestaat uit dichtgetimmerde slooppanden, in de andere helft maken de bewoners zich op voor de verhuizing. Het is een verloren straat, middenin een afbraakbuurt.

Toch schuilen er achter de deur van nummer 61D heuse hotelkamers. Niet van niveau Amstel Hotel of het Hilton, maar passend bij de staat van de buurt. Het zijn kamers van Hotel Transvaal, of: Hotel van de Tussentijd, zoals de oprichters het ook wel noemen.

Hotel Transvaal is bepaald geen alledaags, traditioneel hotel. De kamers zijn verspreid over de hele wijk. De inrichting is vaak eenvoudig, Spartaans zelfs. De ene kamer bevindt zich in een slooppand, een ander in een nog niet verkochte nieuwbouwwoning. Kamersleutels haal je op bij de sigarenhandel. En een hotelkamer blijft bestaan, totdat de woning tegen de vlakte gaat of wordt verkocht. De kamers hebben 1 tot 5 sterren, net hoe de bezoeker het ervaart. Volgens de bedenkers is het toegankelijk voor iedereen; niemand wordt uitgesloten.

Het hotel heeft zelf weinig voorzieningen, maar maakt gebruik van hetgeen de wijk biedt. Op loopafstand van alle kamers bevinden zich een wasserette, bakker, massagesalon, badhuis, vergaderzaal, belwinkel, een internetcafé en restaurants.

Drijvende kracht achter het idee is Sabrina Lindemann van het mobiel projectbureau OpTrek. Dit bureau trok in 2002 de wijk in om kunstenaars een rol te geven in de grote herstructurering waarvoor Transvaal momenteel staat. Tot 2014 worden hier 3000 woningen gesloopt en komen er 1600 nieuwe woningen voor terug. De transformatie van Transvaal wordt gezien als een van de meest ingrijpende ooit in Nederland. Lindemann: „Stadsvernieuwing houd je niet tegen. Maar we zien vervolgens wel braakliggend terrein, slooppanden, nieuwbouwhuizen die niet verkocht worden en lege winkelpanden. Daar willen we niet twaalf jaar tegenaan kijken – dat moet je anders benutten.”

OpTrek gaf het Rotterdamse ontwerpbureau RAL2005 opdracht om ’Transvaal een andere waarde te geven’. RAL2005 bedacht Hotel Transvaal, en iedereen vond het meteen geweldig, vertelt Lindemann.

Inmiddels zijn er negen kamers beschikbaar, verspreid over vijf woningen. Kunstenaar Clara Pallí Monguilod (26) heeft zich ontfermd over een kamer op de Vaalrivierstraat 61D, waar een grote tent is verrezen. „Zie het als een tussenruimte”, vertelt ze. „Het schippert tussen wat het was, en wat het gaat worden.” In de tent staat een houten tafel met handvatten. Een stoel heeft de hendels van een rugzak, boeken in de kast gaan over leven en dood. Alles symboliseert het reizen en het tijdelijke, verklaart Monguilod. „Mensen komen hier binnen, maar beseffen gelijk dat ze weer snel weggaan.”

Een tegenoverliggende kamer heeft meer weg van een labyrint. De hotelgast zal zich een weg moeten banen door een doolhof aan houten schotten. De makers, Yvo van der Vat (32) en Robin Ineke (30) van kunstenaarsinitiatief Baracca, noemen als inspiratiebron de houten wanden waarmee alle omliggende woningen zijn dichtgespijkerd. Volgens Van der Vat ’wil je hetgeen je aan de buitenkant ziet, ook aan de binnenkant voelen.”

Andere kamers bevinden zich op de Vaalrivierstraat 83 en De la Reyweg 416A (ingericht door een Hindoestaanse winkelier uit de Paul Krugerlaan). Er is een bed & breakfast op de Fischerstraat 278, waar het Marokkaans ouderencentrum Dar Es Salaam een ruimte afstaat, en op de Hoefkade 867, waar woningbouwvereniging Vestia haar modelwoning beschikbaar heeft gesteld. Lindemann: „Vestia grijpt deze kans met beide handen aan. Ze zien daar ook dat ze nu veel aandacht krijgen voor hun woningen. Zelfs makelaars benaderen ons of we kamers willen huren van ze. Nieuwe woningen blijken slecht te verkopen hier.”

Een officiële ingang heeft Hotel Transvaal dus niet. De receptie bevindt zich voorlopig in de buurtwinkel van Coby en Rien Seters aan de Kritzingerstraat. Voorlopig, want de winkel moet 15 juli dicht en gaat spoedig daarna tegen de grond. Het gevecht tegen de plannen van de gemeente kostte Rien drie hartinfarcten en Coby emmers vol tranen, vertelt ze. De winkel van Seters was jarenlang het centrum van de buurt, een ontmoetingsplek, een sleuteladres voor alle buurtbewoners. Alle bezoekers krijgen een kop thee. „Er is een hoop verdriet hier”, vertelt Coby (55). „Maar nu is het goed dat we weggaan. We hebben de strijd tegen de bouwdrift van de gemeente verloren. De straat is dichtgetimmerd, er komt geen klant meer.”

Dit weekend, wanneer het hotel de eerste gasten ontvangt, deelt Coby de kamersleutels uit. Ze vindt het een ’prachtig plan’, en zei gelijk ’ja’ toen ze werd gevraagd mee te doen. Maar wie straks de receptie overneemt is nog onbekend. De winkel van Coby en Rien keert nergens in de wijk terug.

Dat zijn voor Lindemann zorgen voor later. Eerst ontvangt zij vandaag hotelgasten uit de politiek, cultuur en toerisme, die komen proefslapen. De volgende ochtend is er een gezamenlijk ontbijt en een debat over de bestaansmogelijkheden van Hotel Transvaal. Want het hotel heeft alleen een toekomst, als de gemeente meewerkt. Lindemann wil niet over geld praten. Ze spreekt over een commitment dat wethouder Marnix Norder (PvdA, bouwen en wonen) straks moet uitspreken. Uiteindelijk zal Norder de portemonnee moeten trekken, wil het hotel levensvatbaar worden. Dan weet Lindemann ook wanneer het opengaat voor het publiek. En dan nog wordt het een moeilijke klus om het hotel levend te houden. Vooral door de continue verhuizingen van hotelkamers, de afspraken met makelaars en woningbouwverenigingen en het verkrijgen van alle noodzakelijke vergunningen, dreigt ’een aardig idee’ uit te groeien tot een megaproject. Lindemann weet dat ze zich over één ding geen zorgen hoeft maken: klandizie. Hotel Transvaal is het enige hotel in de wijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden