Hortus kost universiteiten te veel geld

Doorstart voor wetenschappelijke plantentuinen in Haren en Nijmegen

QUIRIJN VISSCHER

De hortus botanicus in zowel Nijmegen als Haren (Groningen) maken een doorstart. In beide oud-universitaire plantentuinen is afscheid genomen van vast personeel, omdat subsidies wegvielen. In Nijmegen heeft het ideële kennisbedrijf Triple E Trust de Hortus Arcadië overgenomen, evenals zes van de elf gesubsidieerde werknemers. In Haren is in oktober afscheid genomen van het personeel, op de hortushovenier na. Daar houden vrijwilligers de tuin open.

De Rijksuniversiteit Groningen gebruikt de hortus sinds 2002 niet meer, maar laat een stichting haar tuin in stand houden. De universiteit zou tien jaar lang financieel bijspringen. Nu deze geldstroom wegvalt, blijkt de hortus niet levensvatbaar. Geld voor personeel ontbreekt. De stichting Vrienden van de Hortus 'Henricus Munting' bekostigt ten minste een jaar de hovenier, die zeventig vrijwilligers gaat aansturen.

Veel universiteiten hebben hun hortus inmiddels afgestoten. In Nederland zijn nog drie hortussen voor wetenschappelijk onderzoek te vinden: in Delft, Leiden en Utrecht. De universiteiten doen er planten- en kweekkennis op, ze geven er biologielessen of gebruiken ze voor technisch onderzoek. Veel andere tuinen zijn verdwenen of worden door vrijwilligers gerund, zoals in Amsterdam, Haren, Nijmegen en Wageningen.

Directeur Paul Kessler van Hortus Leiden vermoedt dat universiteiten door toenemende specialisatie op wetenschappelijk gebied juist investeren in hortussen of deze afstoten. Leiden investeert nog fors in haar hortus.

"De rol van hortussen is in Nederland heel wat minder geworden", zegt Kessler. "In Duitsland, Groot-Brittannië, de Verenigde Staten en Zuidoost-Azië is hun wetenschappelijke rol nog groot. Leiden is de enige Nederlandse tuin met een actief collectiebeleid: we gaan nog naar Nieuw-Guinea. Toen ik aantrad, was mijn speerpunt: het aanhalen van contacten met de universiteit. Nu lopen hier twee promotiestudenten rond. Zonder wetenschappelijke functie, zou ik opstappen."

Universiteit Leiden steekt momenteel twee miljoen euro in renovatie van de tropische kas uit de jaren dertig. De vriendenstichting, die zo'n 1500 leden telt, draagt ook bij.

De historische rol van hortussen, ten behoeve van medicijnenstudies, is inmiddels verdwenen in Nederland. Kessler: "Bij farmaceutische studies in Duitsland en Groot-Brittannië spelen botanische tuinen nog wel een rol. Daar hoort plantkunde gewoon thuis in het curriculum."

In Nijmegen wil kennisbedrijf Triple E Trust wetenschappelijk onderzoek van de eigen instituten laten verrichten in Hortus Arcadië.

DE VERDIEPING 10|11 Hortussen laten zich niet overwoekeren

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden