Horssius was gewiekst, maar kon zich ook in roze dromen verliezen

VIANEN - Directeur F. de Leur van Match Makelaars weigert pessimistisch te zijn. Toch kampt zijn bedrijf met de loodzware erfenis van een slechte start. De bedenker van de formule, E. Horssius, is wijselijk opgestapt. De schuldeisers lusten hem rauw.

Het begon zo vrolijk. Horssius, zelf makelaar en directeur van Adviseurscompagnie Nauta & Polak, zou de gevestigde orde in de makelaardij een lesje leren. De Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), waarvan elke beëdigde makelaar lid is, rekent een tarief van 1,85 procent op de koopsom van een huis. Het in oktober 1995 opgerichte Match Makelaars ging dat voor 1,2 procent doen door het 'veldwerk' over te laten aan 500 'Match Makers', ondersteund door een staf op het hoofdkantoor.

Maar bij de start ging het al mis. Volgens Horssius zou Centraal Beheer, dochter van de bank- en verzekeringsgroep Achmea, bijspringen met 7 miljoen gulden om de zaak vlot te trekken. Dat concludeerde hij althans uit een telefoontje van Centraal Beheer. Hij wachtte de officiële bevestiging niet af en zette een stroom van activiteiten in gang.

Horssius huurde een verdieping in het zakengebouw Olympic Plaza in Amsterdam voor het hoofdkantoor. Hij schakelde het pr-bureau Continental in om het nieuwe concept wereldkundig te maken. In het Amsterdamse Okura-hotel presenteerde hij Match Makelaars. De Rotterdamse wetenschapper H. de Jong onderbouwde het concept theoretisch.

Al deze partijen wachten nog immer op hun geld. Continental voert een bodemprocedure voor de rekening van anderhalve ton. Volgens Continental-directeur Schoor heeft het Okura nog 4.500 gulden te goed. De Jong zag geen cent van het hem toegezegde honorarium van zo'n 3.500 gulden. En dan is er nog de mediatraining bij het Hilversumse bureau Brainbox ter waarde van 8.000 gulden die Horssius en zijn twee mede-directeuren volgden, maar niet betaalden.

In juli 1996 ging Nauta & Polak, handelend onder de naam Match Makelaars, failliet. De curator H. Pasman, van het Utrechtse advocatenkantoor Wijn & Stael, stond voor een enorme schuldenlast. In de faillissementsboedel vielen de naam Match Makelaars en de gegevens van de door uitzendbureau Randstad geselecteerde Match Makers. Directeur F. de Leur van het industriële makelaarskantoor Abas zocht al enige tijd naar een franchise-formule voor onroerend-goedbemiddeling en bood 200.000 gulden. Uit advertenties bleek echter dat ook Horssius de activiteiten van Match Makelaars doorzette. Daarom verlaagde De Leur zijn bod naar 110.000 gulden. Pasman ging akkoord. In het besef dat twee 'Match Makelaars' elkaar zouden gaan bijten, besloten De Leur en Horssius te gaan samenwerken.

Intussen zit Pasman met de gebakken peren. Horssius startte in 1995 een rechtszaak om Centraal Beheer aan de 'belofte' van 7 miljoen te houden. Die procedure zet Pasman voort. De schuldenlast van Match Makelaars was immers opgelopen tot 2,5 miljoen. Binnenkort hoort de rechter de laatste getuigen aan de zijde van de curator in dit slepende proces. Als de rechter vindt dat Horssius zichzelf onterecht wijsmaakte dat Centraal Beheer zou betalen, stelt Pasman Horssius persoonlijk aansprakelijk.

Maar er is meer. Pasman stelt hem, en ook de toenmalige mededirecteur M. Willemsen, aansprakelijk voor het verschil van 90.000 gulden op de verkoop van de naam Match Makelaars aan De Leur. Daarbij komt nog een aantal bedenkelijke transacties van Horssius. Zo nam hij bij het kantoor van ABN Amro op Schiphol in het voorjaar van 1996 150.000 gulden op van de rekening van Match Makelaars. Om crediteuren te betalen, zei Horssius, maar namen heeft Pasman niet gehoord. Ook is er een transactie van 90 000 gulden naar Marokko die Horssius niet kan verantwoorden. In totaal stelt Pasman hem aansprakelijk voor circa 2,5 ton. Hij liet al beslag leggen op Horssius' huis in Hilversum en een van zijn bankrekeningen.

Inmiddels heeft Horssius ook het 'Match Makelaars-nieuwe stijl' verlaten. De Leur geeft toe dat het niet verstandig was om de naam van Horssius nog langer aan het bedrijf te verbinden. Bovendien heeft hij wel meer aan zijn hoofd. Vorige week ontsnapten De Leur en Horssius door een uitspraak van het gerechtshof ternauwernood aan een persoonlijk faillissement. En dan is er nog een ander deel van de erfenis: de destijds zo enthousiast binnengehaalde Match Makers.

De 150 Match Makers betaalden allen een entree fee van 3.450 gulden aan Horssius voor de franchiserechten en de benodigde spullen. De Leur vindt het niveau van 50 van hen echter te laag. “Dat was één van de fouten in het begin. Geen van hen heeft ervaring in de makelaardij. We hebben 60 à 70 namen van mensen die beter in ons profiel passen en willen op een aardige manier afscheid nemen van deze groep.” Maar het conflict loopt al sinds juni en de Match Makers stellen het bedrijf aansprakelijk voor een half miljoen gulden.

De rechter zal uitmaken of De Leur het contract met deze Match Makers mag verbreken. Voor de rest treft hem geen blaam. Ondanks de problemen heeft hij een mild oordeel over de man die zo'n puinhoop achterliet. Horssius als een gewiekst, charismatisch persoon die zich wat al te gauw door zijn dromen laat meevoeren. Maar geen crimineel. “Hij heeft een uitstekend concept bedacht”, zegt De Leur, “en voor mij is het een erezaak. Ik ga door tot de zaak op de rails staat.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden