Horizonvervuiling remt groei windmolens

EEMSHAVEN - De kustlijn bij de Eemshaven wordt sinds kort onderbroken door een lange sliert gloednieuwe windmolens. De twintig molens staan keurig in het gelid en zoemen er lustig op los op de Oostpolderzeedijk.

HANS DE PRETER

Deze maand komen er nog twintig molens bij waarna het 'Windpark Eemshaven' officieel in gebruik genomen kan worden. De dertig meter hoge molens vormen dan een langgerekt lint met een lengte van vijf kilometer. Met de voltooiing van dit park zet het Energiebedrijf voor Groningen en Drenthe (EGD) een belangrijke stap in de uitvoering van haar wind-energieprogramma. De molens moeten zorgen voor een vermogen van tien megawatt. In totaal wil het EGD vijftig megawatt in Groningen ontwikkelen.

Volgens het energiebedrijf heeft windenergie de kinderziektes inmiddels achter zich gelaten. "Het is nu vooral nog een kwestie van een mooi plekje zoeken voor een molen en draaien maar. De mogelijkheden voor windenergie zijn enorm groot" , betoogt D. I. Brugemann, stafmedewerker nieuwe energie-opwekking van het EGD.

Zijn enthousiasme voor windenergie in Groningen wordt echter wat getemperd door het feit dat het knap ingewikkeld is om goede plekken te vinden voor windmolens. Wind is er genoeg in dit vlakke, tamelijk uitgestorven vlakke Groningen. Weliswaar waait het er aanzienlijk minder dan in Friesland, maar in het hele gebied boven de lijn Groningen - Nieuweschans is de wind toch krachtig genoeg om investeringen in windmolens rendabel te maken. Het blijkt echter dat milieu-eisen het soms aardig lastig kunnen maken om aantrekkelijke locaties te vinden voor de milieu-vriendelijke windmolens.

Meer fronten

Het EGD is op diverse fronten actief met het bevorderen van windenergie in Groningen. Het bedrijf moet zorgen dragen voor het realiseren van 50 megawatt opgesteld vermogen aan windenergie voor het jaar 2000. Deze taakstelling is een uitvloeisel van het Nationaal milieubeleidsplan (NMP+) van minister Alders. Volgens dit plan moet er in heel Nederland voor het jaar 2000 een opgesteld vermogen van duizend megawatt windenergie staan. De bijdrage die de provincie Groningen met 50 megawatt levert is dus bescheiden. Maar de 50 megawatt is toch twee procent van de totale capaciteit van het EGD of, anders gezegd: voldoende om een op de tien huishoudens in de provincie Groningen van energie te voorzien. Het betekent een jaarlijkse besparing van aardgas van 25 miljoen kubieke meter en het scheelt een uitstoot van 40 000 ton CO2 per jaar.

Het EGD wil nadrukkelijk windenergie stimuleren, maar ziet zichzelf niet als distributeur. "We zijn een distributiebedrijf en geen produktiebedrijf van electriciteit en dat willen we ook zo houden" , vertelt woordvoerder J. Veenstra. Daarom heeft het EGD gezocht naar financieringsmogelijkheden en naar partners die de windmolens wilden bouwen.

"Om de windenergie te bevorderen hebben we in 1991 de besloten vennootschap 'Molens voor milieu' opgericht. Dat is een unieke beleggingsmaatschappij in windenergie. Milieubewuste beleggers uit heel Nederland hebben er geld in gestoken, in totaal vijf miljoen gulden. Ze krijgen er vijf procent rente op, onlangs hebben we voor het eerst een uitkering gedaan." Een deel van het belegde geld is inmiddels gestoken in de aankoop van vijftig molens van het type 'Lagerwey' waarvan er inmiddels acht zijn geplaatst op verschillende aantrekkelijke lokaties in Groningen. De overige 42 worden in de loop van dit jaar geplaatst.

Het Windpark Eemshaven is, na dit project met vijftig molens, het tweede grotere project en wordt mede gefinancierd door 'Molens voor milieu BV'. Mede-financier is ook het Deense bedrijf Micon, leverancier van de molens. De plaats, langs de Oostpolderzeedijk, is zorgvuldig gekozen: genoeg wind en voldoende afstand tot de bebouwing. Daarnaast werd rekening gehouden met de vogeltrek om te voorkomen dat de molens zouden verworden tot gehaktmolens voor de vogels. De energieopbrengst van het totale windpark is voldoende om 7 000 gezinnen van stroom te voorzien.

Wanneer dit Windpark Eemshaven volgende maand gereed is kan het EGD zich concentreren op het derde grotere project. Dat is een windpark dat mogelijk bij de EemsEmmapolder komt, maar daarover worden nog onderhandelingen gevoerd met de provincie over de milieu-gevolgen. Dit park krijgt in elk geval een opgesteld vermogen van 25 megawatt en moet eind 1994 in bedrijf zijn. Het project wordt van de grond getild in samenwerking met de Amerikaanse projectontwikkelaar United States Windpower.

Landbouwers

Behalve via de windparken en 'Molens voor Milieu' stimuleert het EGD ook het gebruik van windenergie bij boerenbedrijven. De landbouwers in Groningen zijn echter niet zo enthousiast als hun Friese collega's die goud uit wind lijken te halen door in enkele jaren de investeringen terug te verdienen. "Voor Friese boeren is windenergie aantrekkelijker dan voor hun Groningse collega's. Het windaanbod is er aanzienlijk groter en daar verdienen ze hun investering dus sneller terug." De Groningse boeren krijgen in ieder geval tienduizend gulden subsidie en begeleiding.

Het EGD staat in ieder geval te popelen om meer molens neer te zetten. "De molens geven geluidsoverlast en ze mogen niet in ecologisch kwetsbare gebieden staan. Dat vinden we terecht. Maar de criteria die er gelden voor zogenaamde 'horizonvervuiling', vind ik wel erg strikt. Zo geldt er een regel dat er geen molens mogen staan binnen twee kilometer tot de Waddenzee. En dat terwijl dat gebied, met zoveel wind, zich uistekend leent voor windmolens!" Volgens hem zou Groningen makkelijk het dubbele aantal windmolens kunnen plaatsen wanneer de criteria voor het plaatsen van molens iets zouden worden versoepeld.

Naar 3000 molens

"Windenergie heeft zeker toekomst in Nederland. De duizend megawatt aan vermogen die voor het jaar 2000 in Nederland moet staan, betekent drieduizend molens. En dan te bedenken dat er in de vorige eeuw nog meer molens in Nederland stonden. Overigens kun je al die windmolens ook kwijt op een terrein van 15 bij 15 kilometer, hebben onze Amerikaanse partners uitgerekend. Als je dat beseft begrijp je dat de mogelijkheden hier dus gigantisch groot zijn."

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden