Hoop op muiterij onder kiesmannen van Trump

Stemming | Vanavond kiezen de 538 leden van het Kiescollege officieel de Amerikaanse president. Veel Amerikanen hopen dat de kiesmannen zich nu eens niet braaf aan hun opdracht houden.

BAS DEN HOND

Ze zijn bestookt met honderdduizenden e-mails, een petitie met vijf miljoen handtekeningen, advertenties in kranten, nachtelijke telefoontjes, doodsbedreigingen zelfs. En vandaag zijn er demonstraties in de hoofdsteden van vijftig Amerikaanse staten: stem niet op Trump! Vanavond gaan de Amerikanen horen hoeveel van de de 538 leden van het Kiescollege daar gehoor aan hebben gegeven. Want zij zijn het die officieel de president kiezen. Donald Trump heeft onder hen 306 stemmen veroverd. Haken 37 van 'zijn' kiesmannen en -vrouwen af, dan gaat zijn presidentschap mogelijk niet door. Maar die kans is klein.

De afgelopen 57 keer heeft het Kiescollege telkens gedwee gedaan wat de Grondwet het als taak geeft: de president kiezen namens de afzonderlijke staten. Sinds 1828 is daarbij de uitslag van een verkiezing in elke staat bepalend. Dat een enkele keer een 'trouweloos lid' zijn eigen gang ging, heeft daarna nooit de uiteindelijke uitslag veranderd.

Maar heel veel Amerikanen hopen dat het dit jaar anders loopt, vanwege de wel erg uitzonderlijke uitslag van de verkiezing in november: ten eerste verloor de Democratische kandidaat Hillary Clinton, ondanks het feit dat ze 2,86 miljoen meer stemmen kreeg. Ten tweede verloor ze van iemand die weinig respect aan de dag legt voor feiten, of voor de Grondwet. En ten derde werd de winnaar geholpen door gelekte informatie van de Democraten, gehackt en vrijgegeven door Rusland. Volgens de geheime diensten met de bedoeling om Donald Trump te helpen.

Gaan juist voor deze situatie niet de woorden van Alexander Hamilton op, vragen sommige leden van het kiescollege. Deze 'founding father', zoals de ontwerpers van de Grondwet worden genoemd, schreef over het kiescollege dat het 'een morele zekerheid moet bieden dat het ambt van president nooit zal toevallen aan enige man die niet in uitnemende mate beschikt over de nodige kwalificaties'. Volgens Hamilton kon het college ook voorkomen dat 'buitenlandse mogendheden een onzuivere invloed krijgen in onze beraadslagingen'.

Die tekst lijkt wel voor 2016 geschreven, concludeert een groep kiesmannen en -vrouwen die zich de 'Hamilton Electors' noemt. Ze willen dat het Kiescollege deze keer zijn verantwoordelijkheid neemt. Maar onder hen is maar één kiesman uit een staat waar Trump won. Christopher Suprun, Republikein uit Texas, verklaarde in een artikel in de New York Times dat hij niet voor Trump kan stemmen. Niet vanwege Clintons voorsprong in stemmen - de spelregels zijn wat dat betreft duidelijk - maar vanwege Trumps ongeschiktheid. "Hij twittert dag en nacht, maar wachtte twee dagen om zijn medeleven te betuigen aan Ohio State University na een schietpartij daar. In plaats van beschaafde discussie aan te moedigen, kiest hij voor het zaaien van haat en het wekken van woede."

Eén afvallige, nog 36 te gaan. Theoretisch is het mogelijk dat vandaag tientallen andere Trump-kiesmannen diezelfde stap zetten. Niet dat Hillary Clinton dan toch nog president wordt. Meer voor de hand ligt het, dat de 'trouweloze' leden voor een andere Republikein stemmen - gouverneur John Kasich van Ohio is vaak genoemd, al heeft die dat zelf afgewezen. In dat geval krijgt niemand een meerderheid van de stemmen in het Kiescollege. Dan moet volgens de Grondwet het Huis van Afgevaardigden beslissen.

Daar kan de Republikeinse meerderheid alsnog Trump president maken, maar ook kiezen voor een meer conventionele kandidaat. Over twee jaar zijn er immers alweer verkiezingen voor het Huis, en of Trump tegen die tijd een aanbeveling is of een afknapper voor de Republikeinse kiezers, dat weet niemand nog.

Veel waarschijnlijker is het, zo blijkt uit inventarisaties van de media, dat de afvalligen met te weinig zullen zijn om Trump te stoppen. Maar ze zullen Amerika wel iets te overdenken hebben gegeven: moet het Kiescollege een 'overblijfsel' uit vroeger tijden blijven, zoals president Barack Obama vorige week zei, of een serieuze, zij het weinig democratische, noodrem in de geest van Hamilton?

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden