Hoogste nieuweling ziet Kamer als voortzetting

DEN HAAG - Met haar tiende plek is Judith Belinfante de hoogst geplaatste nieuweling op de PvdA-kandidatenlijst voor de Tweede-Kamerverkiezingen. Belinfante (54), historica, werkt sinds 1969 bij het Joods Historisch Museum, vanaf 1976 als directeur. Ze is 54 jaar en heeft een zoon.

Over haar motivatie om Kamerlid te worden zegt ze in het Nieuw Israëlietisch Weekblad van vrijdag: “Het partijbestuur heeft mij gevraagd. Ik heb mij als directeur van het Museum en als voorzitter van het 4 en 5 Mei-comité jarenlang beziggehouden met maatschappelijke ontwikkelingen. Het Kamerlidmaatschap zie ik als een logische voortzetting daarvan.”

Bij het grote publiek is Belinfante bekend geworden door dat voorzitterschap, eind jaren '80 - begin '90, van het Nationaal Comité Herdenking en Viering Bevrijding. Haar markante haardos vulde het televisiescherm, wanneer zij met koningin en premier de doden van de Tweede Wereldoorlog en het einde van de Duitse bezetting herdacht. Ze is bestuurslid van de Stichting Hollandsche Schouwburg, de door haar Museum verzorgde herdenkingsplaats van waaruit tienduizenden Joden op transport moesten naar de vernietigingskampen. Onlangs nog nam zij deel aan een commissie die de taakstelling van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie (RIOD) bij de tijd bracht. Verder zit ze in de kersverse Stuurgroep van de Conferentie NederlandDuitsland, die de betrekkingen tussen de twee moet verbeteren.

In haar vele jaren bij het Joods Historisch heeft zij de verhuizing voor elkaar gekregen van het tochtige onderkomen in de Waag op de Nieuwmarkt naar het voor dit doel gerestaureerde complex van de voormalige Hoogduitse Synagoge aan het Jonas Daniël Meijerplein. De nieuwe bebouwing is geroemd om zijn moderne en bezoekersvriendelijke museale inrichting. Belangrijker is, dat zij met haar collega's een collectie van voornamelijk ceremoniële voorwerpen uitbouwde tot een museum over de geschiedenis van de Nederlandse joden, een 'schakel tussen vóór '40 en na de catastrofe', zei ze tegen Ischa Meijer in Vrij Nederland.

In discussies over assimilatie van minderheden stelt Belinfante zich nuchter op: behoud van eigen identiteit kan uiteraard samen gaan met assimilatie. Recent verwees zij naar de situatie van twee eeuwen geleden, toen er ook al van de Joden maar een klein percentage kind aan huis was in de synagoge.

In de Groene Amsterdammer zei ze over haar eigen Joodse achtergrond: “Ik heb mijn Joodse identiteit nooit weggestopt. Ik zie er ook heel Joods uit. Vroeger zeiden ze: 'Kom jij uit Indië?' En tegenwoordig: 'Wanneer bent u uit Marokko gekomen?' Nou, we wonen al driehonderd jaar in Nederland.” Belinfante noemt zich 'folkloristisch Joods' opgevoed: “Bij elk Joods feest hoort een speciaal hapje, een soort koekjes of oliebolletjes en die folklore volgden we ook altijd. Met Pesach aten we matzes, dan was er geen kruimel brood in huis. En iedere vrijdagavond staken we kaarsjes aan.” Ze komt zelf niet uit een uitgesproken religieus gezin. Haar vader, evenals haar grootvader jurist, is Guus Belinfante, die generaties studenten rechten met zijn handboek de 'Beginselen van Nederlands Staatsrecht' bijbracht. Ook schreef hij 'In plaats van bijltjesdag', het standaardwerk over de bijzondere rechtspleging na de Tweede Wereldoorlog. Hij was rector magnificus van de Universiteit van Amsterdam tijdens de Maagdenhuisbezetting.

Over haar vader heeft het Kamerlid in spe in de Groene verteld hoe 'hij na de oorlog afstand heeft genomen van het geloof. Hij kon dat niet meer'. De 'herinnering aan de vernietiging' noemde ze in dat interview “een heel samenbindend element, de gemeenschappelijke ervaring en de lotsverbondenheid. Het is nog steeds de kracht van buiten die zegt: je bent anders. Maar er hoort natuurlijk ook bij dat je op een gegeven moment zelf besluit dat je erbij wilt horen. Het is een individuele keuze. Niemand verplicht je bij de Joodse gemeente te horen.” Toch “zijn er wel perioden geweest dat ik het heel eng vond. Ik denk ook dat het heel eng is.” Maar “als er weer iets verschrikkelijks gebeurt, wil ik er wat van weten. Dan heb je tenminste nog iets van geestelijk verweer.”

Vorig jaar maakte Judith Belinfante haar literaire debuut met de bundel korte verhalen 'Een glimp van eeuwigheid'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden