Hoogste looneis in dertig jaar voelt voor de FNV als een 'inhaalslag'

 Werknemers van vrachtwagenfabrikant DAF legden afgelopen juni 24 uur het werk neer. Met de staking willen ze een betere CAO afdwingen. Beeld ANP
Werknemers van vrachtwagenfabrikant DAF legden afgelopen juni 24 uur het werk neer. Met de staking willen ze een betere CAO afdwingen.Beeld ANP

Maar liefst vijf procent. Dat is de minimale looneis die vakbond FNV komend jaar op de onderhandeltafel neerlegt, blijkt uit gepresenteerde plannen van de vakfederatie.

Het is de hoogste looneis in de afgelopen dertig jaar. Zelfs tijdens de laatste periode van flinke economische groei, tien jaar geleden, vroeg de grootste Nederlandse bond niet meer dan 3,5 procent.

Te hoog of te optimistisch? Nee, zegt arbeidsvoorwaardencoördinator Zakaria Boufangacha. “De lonen blijven al jaren achter. Dit is een manier om een inhaalslag te maken.” Daarnaast maken ook de stijgende inflatie (volgend jaar zo’n 2,5 procent) en de toenemende krapte op de arbeidsmarkt dat zo’n hoge looneis gerechtvaardigd is, zegt Boufangacha. “Het is nu eindelijk tijd dat werknemers meeprofiteren van de koek die we verdienen.”

Vergrijzende achterban

De geschiedenis laat zien dat de daadwerkelijke loonstijging vaak lager uitvalt dan de gestelde looneis. Vorig jaar, toen het Centraal Planbureau al een florissante economische groei voorspelde en werkgevers ook moeilijk hun vacatures konden vervullen, eiste de bond 3,5 procent loonstijging. Maar volgens de laatste cijfers van werkgeversorganisatie AWVN bleef de gemiddelde cao-loonstijging dit jaar steken om 2,3 procent. De vraag is dus of FNV ook maar in de buurt komt van die vijf procent.

Boufangacha is realistisch, erkent dat de vakbond kampt met een vergrijzende en daardoor slinkende achterban. Een grote vuist maken aan de cao-tafel is daardoor moeilijker, weet hij. Om in de buurt van die vijf procent loonsverhoging te komen zijn gewillige werkgevers nodig die investeren in hun personeel. En een kabinet dat een eind maakt aan de wildgroei aan flexcontracten. Maar, zegt Boufangacha ook: “Het is nu al de zoveelste keer dat ik hoor dat onze looneis te hoog is. Dat zegt blijkbaar iets over waar we nu staan. Kennelijk is het niet van deze tijd om werknemers te laten meeprofiteren van de economische groei.”

Positief

Veel meer dan dat een centrale looneis ‘achterhaald’ is willen de werkgeversorganisaties niet zeggen. ‘De tijd van de geleide loonpolitiek met centrale looneisen ligt al enige tijd achter ons’, schrijft VNO-NCW. Woordvoerder Jannes van der Velde van werkgeversorganisatie AWVN laat nog wel los dat een centrale looneis tegenwoordig niet veelzeggend is. “Het enige wat het zegt is dat FNV positief is over de aanstaande loonontwikkelingen. Maar de ervaring leert dat de uiteindelijke loonstijging afhankelijk is van de bedrijfstak.” In de detailhandel, waar sommige winkels nog steeds de klappen van de crisiszweep voelen, kunnen werknemers hoogstwaarschijnlijk op minder loonsverhoging rekenen dan personeel in de industrie.

Met die verschillen tussen sectoren zegt FNV ook rekening te houden. Waar de winst tegen de spreekwoordelijke plinten klotst, eist de vakbond zelfs meer dan vijf procent loonsverhoging. Voor bedrijven die nog niet profiteren van de economische groei, geldt dat de looneis naar beneden wordt bijgesteld. Behalve een hoger loon, wil de bond ook dat honderdduizenden flexibele contracten worden omgezet in een vaste aanstelling. En werkgevers moeten harder hun best doen om oudere werknemers gezond naar hun pensioen te helpen, stelt de bond.

Lees ook:

De FNV staat steeds vaker buitenspel bij het afsluiten van cao's

Vakbond FNV is de karige loonsverhogingen zat, vakbond CNV bekijkt het pragmatischer, per sector. Gevolg is een fors groeiend aantal cao-afspraken zonder FNV, maar met CNV.

Begin 2018 stapte FNV-vicevoorzitter Mariëtte Patijn op na onenigheid binnen vakbond

Volgens de voormalig vicevoorzitter ontbreekt het aan eensgezindheid bij de vakbond en laat het huidige bestuur onvoldoende daadkracht zien om de positie van werknemers te verbeteren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden