Hoogoplopend conflict rond Keniaanse verkiezing zorgt voor economische ellende

Een man rent weg van leden van de Keniaanse veiligheidsdienst tijdens een demonstratie in Kawangware, een sloppenwijk aan de westzijde van de hoofdstad Nairobi. Beeld AFP
Een man rent weg van leden van de Keniaanse veiligheidsdienst tijdens een demonstratie in Kawangware, een sloppenwijk aan de westzijde van de hoofdstad Nairobi.Beeld AFP

Op het terrein van de kleine Unique garage van George Martin, in een groene buitenwijk van Nairobi, passen zo'n acht auto's voor de mecaniciens om aan te sleutelen. Maar nu staat er slechts een enkele auto.

"De zaken lopen al sinds juni dit jaar niet goed. Eigenaren van auto's stellen de beurt of reparaties uit tot er meer duidelijkheid is over de verkiezingen van vandaag."
De garage-eigenaar teert in op zijn reserves maar prijst zich nog gelukkig want hij kan de huur en salarissen betalen. De bedrijven aan weerszijde van zijn garage hebben de poorten inmiddels gesloten.

Morgen stemmen

Het is normaal tijdens verkiezingstijd in Kenia dat de economie vertraagt. De politieke machtsstrijd is soms zo hevig dat deze escaleert, zoals in 2008, toen meer dan duizend mensen om het leven kwamen. Nu kraakt de economie onder de last van opnieuw hoogopgelopen spanningen rond geannuleerde verkiezingen van augustus omdat er toen onregelmatigheden zijn geconstateerd. De zittende president Uhuru Kenyatta kreeg mede daardoor 1,4 miljoen stemmen meer dan oppositieleider Raila Odinga. Morgen moeten de Kenianen opnieuw naar de stembus. Dat gaat door, bleek vandaag, omdat het Keniaanse Hooggerechtshof zich niet buigen over een verzoek de presidentsverkiezing uit te stellen. Dat betekent volgens de advocaat van de kiesraad dat de verkiezing gewoon doorgaat.

Lijfwacht doodgeschoten

Er kwamen woensdag maar twee rechters opdagen: te weinig om de zaak te behandelen, zei voorzitter David Maraga. Hij legde uit dat één van zijn collega's ziek was, een andere magistraat in het buitenland zit en een derde rechter afhaakte omdat haar lijfwacht was doodgeschoten.

Bij Piyush, de doe-het-zelfwinkel in de wijk Karen, is de economische malaise zichtbaar. Gewoonlijk staan er tientallen doe-het-zelvers in de rij voor bouwmaterialen, verf of tuinbenodigdheden. Nu kijkt een half dozijn somber kijkende verkopers vanachter de toonbank uit naar klandizie. "Het is deze keer erger dan anders omdat het verkiezingsdrama zich maar voortsleept. Mensen gaan hun huis niet schilderen of verbouwen als ze onzeker zijn over de toekomst", vertelt verkoopster Mary Mbithi.

Alleen het hoognodige

Gewoonlijk duurt het negatieve effect van verkiezingen op de economie in Kenia zo'n drie maanden maar nu is het al bijna een half jaar raak. Investeerders houden de hand op de knip. Productie daalt omdat consumenten alleen het hoogstnoodzakelijke aanschaffen. Bij die onzekerheden komen ook nog de voortdurende demonstraties in zakencentra van steden die bedrijven dwingen de deuren te sluiten uit angst voor plunderingen.

In Kisumu, de stad in het westen van het land dat het bolwerk is van de oppositie, zijn winkels en kantoren soms wel drie dagen per week gesloten wegen demonstraties. De Nederlander Freek Eijkman, directeur van PEP Intermedius in Kisumu, signaleert dat bedrijven pas op de plaats maken. "Iedereen probeert de boel draaiende te houden", vertelt hij. "Er worden geen grote of nieuwe projecten ondernomen. Bedrijven vragen vaker dan anders om uitstel van betaling."

Kerstannuleringen

Zijn eigen bedrijf voelt de economische neergang niet direct. PEP Intermedius is gespecialiseerd in beltegoed, geldtransfer via mobieltjes en elektriciteitsmuntjes, dat zijn basisbenodigdheden waaraan mensen nog wel hun geld uitgeven.
Volgens het Keniaanse bureau voor de statistiek is de voorspelde groei van het land bijgesteld naar 5 procent. Vorig jaar was die nog 6,3 procent. Dat er nog überhaupt groei is, heeft Kenia te danken aan de export van thee, koffie, bloemen en groenten die tot nu toe niet zijn geraakt door de verkiezingen.

Wel geraakt is het toerisme, een sector die uitermate gevoelig is voor politieke onrust met geweld. Het toerisme is goed voor 10 procent van het bruto binnenlands product van Kenia. Juli en augustus waren het beste seizoen in zes jaar voor veel hotels in het vermaarde wildpark de Masai Mara. Toch zijn er nu al ontslagen gevallen want het kerstseizoen, normaliter een piektijd, is al getroffen door annuleringen.

Droogte

Deze toerismesector verschaft werk aan een miljoen mensen. Hoe meer toeristen, hoe meer werk en dat is belangrijk in een land met een hoge werkloosheid. Bovendien leeft 40 procent van de Kenianen onder de armoedegrens van een euro per dag.
De tegenvallende groei van de economie wordt ook veroorzaakt door de droogte in Kenia. De prijs van voedsel is daardoor enorm gestegen, waardoor de inflatie rond 10 procent ligt. Kenianen verzuchten dan ook dat het verboden moet worden om verkiezingen te houden in de droogtetijd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden