Hoogleraar: Vooral jongens die zijn tegengehouden vormen een risico

Een 'wake up call', zegt hoogleraar terrorisme en terrorismebestrijding Edwin Bakker. Volgens hem heeft de inlichtingendienst AIVD daarom het nieuws over de twee zelfmoordterroristen bekendgemaakt. "De dienst wil zo signaleren dat inderdaad gebeurt waar ze al lang voor waarschuwt: zelfmoordaanslagen", zegt Bakker, directeur van het Centre for Terrorism & Counter-Terrorism van de Universiteit Leiden.

"Misschien speelt ook mee dat de AIVD een keer als eerste het nieuws wil brengen. Eerder brachten verschillende Nederlandse media of kanalen van djihadistische groeperingen het nieuws over gesneuvelde djihadisten naar buiten. Dit kan naar het volk en de politiek toe een boodschap zijn dat ze er bovenop zitten en goed op de hoogte zijn."

Dat het gisteren op de djihadistische websites en sociale media stil bleef over het 'martelaarsverhaal' van de twee Nederlandse zelfmoordenaars, is op z'n minst merkwaardig. Meestal melden ze trots dat een broeder naar het paradijs is gegaan en hopelijk door Allah wordt geaccepteerd. Bakker: "Dit kan twee dingen betekenen. Dat ze het wel weten, maar liever niet communiceren, omdat dit toch afschrikt of niet helemaal strookt met hun religieuze ideeën over het stichten van een islamitische staat. Misschien is een zelfmoordaanslag de grens voorbij voor veel djihadisten en frustreert dat hun doel. Maar ook is het mogelijk dat Nederlandse kameraden van de djihadisten in Syrië niet wisten dat die bij zelfmoordaanslagen betrokken waren."

Dat laatste levert volgens Bakker een risico op. "Dat betekent dat er jongens zijn die zijn losgezongen van de groepen met Nederlanders die nog contact hadden met hun vrienden in Nederland en zo ver zijn doorgedrongen in extremistische groeperingen als de Islamitische Staat van Irak en Syrië (Isis) en Jabhat Al Nusra dat ze zelfmoordaanslagen plegen. Dat moeten we niet onderschatten. Deze jongens hebben kennelijk het vertrouwen gekregen van de leiding van die AlKaida-achtige groeperingen om zelfmoordaanslagen te mogen plegen. Vaak zijn het ook zeer zelfbewuste, ideologisch gemotiveerde strijders die hiervoor worden gevraagd. Deze twee zijn nooit van plan geweest naar Nederland terug te komen."

Moeten we bang zijn voor zelfmoordaanslagen hier? Bakker: "Risico is er altijd. Waar de AIVD voor waarschuwt bij terugkeerders uit Syrië is theoretisch. We hebben meer te vrezen van jongens uit het djihadistische circuit van clubs als Sharia4Holland, Behind Bars, Milatu Ibrahim en Islam4UK. Daar zitten misschien jongens bij die gefrustreerd zijn, omdat ze zijn tegengehouden. Zie de twee mannen die de Britse militair Lee Rigby vermoordden. Ze zochten hun slachtoffer in Groot-Brittannië, omdat ze niet naar het buitenland mochten voor de djihad."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden