Hoogleraar: Voer de oude mondkus weer in in de kerk

Wat was het precies, wie zoende wie en waarom? Een Amerikaanse hoogleraar heeft een boek gewijd aan de 'heilige kus' waartoe Paulus gelovigen oproept.

In Christianity Today legt professor Michael Penn, schrijver van 'Kissing Christians: Ritual and Community in the Late Ancient Church' (2006), uit wat Paulus bedoelde met: 'Groet elkaar met een heilige kus'. Dat was niet het drievoudige gezoen van nu, maar wel gemengd, mannen ook mannen en vrouwen vrouwen, en meestal op de mond, stelt Penn.

Het doel was niets minder dan het uitwisselen van de Geest, aldus de theoloog - een betekenis die aan de Oudheid zou zijn ontleend.

Het christelijke zoenen droeg altijd seksuele verleiding in zich, aldus Penn. Maar de grootste bedreiging was dat een kus verraad kon zijn. Oud-christelijke geestelijken waarschuwden voor te snel verzoenen - als ruziënde gelovigen nog boos waren. “De pastores wezen op het naderende Avondmaal en zeiden: 'Jullie staan op het punt te gaan zoenen, maar als je geen vrede hebt met de ander, dan verraad je Christus, zoals eens Judas deed'.“

Penn noemt de kus een 'zeer krachtig moment in vroegchristelijke vieringen'. Later werd het zoenen discriminerend: niet-christenen zoende je niet, clerus kuste uitsluitend clerus, leken leken, en niet gemengd. “De zoen is in later eeuwen verworden tot een onderscheidend ritueel, om vrouwen uit te sluiten, joden, ketters, en om de kerkelijke hiërarchie te versterken.“

Het huidige handen schudden (soms met de bede 'vrede met u'), volgde de oude kus op, stelt Penn. Hij ziet graag dat de kerk het oudste zoenritueel in ere herstelt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden