Hoogleraar: Rechters moeten hun vonnis beter uitleggen

Vrouwe JustitiaBeeld Pixabay

In het vonnis van de 'wraakvader' is ook ruimte voor begrip. Hoogleraar Leny de Groot-van Leeuwen pleit voor nog betere uitleg.

De 4,5 jaar celstraf voor de Helmondse 'wraakvader' zorgde vorige week voor commotie in de media en op internet. Onbegrijpelijk dat juist de man die zijn dochter wilde 'beschermen' zo'n zware straf krijgt, was nogal eens de teneur. "Afgaande op de eerste mediaberichten was ik geneigd precies hetzelfde te denken", zegt Leny de Groot-van Leeuwen, emeritus hoogleraar rechtspleging aan de Radboud Universiteit. "Totdat je het vonnis leest. Het is jammer dat in veel berichten niet met een paar zinnen die nuancering is aangebracht."

De 'wraakvader' wachtte een nacht op zijn slachtoffer, de veertiger die mogelijk aan grooming deed bij zijn dochter. Van acuut gevaar - zoals bij een indringer in huis, een vergelijking die vaak wordt gemaakt - was geen sprake. Hij volgde de man en sloeg hem voor het oog van omstanders met een zware spade.

En, zo benadrukt De Groot-van Leeuwen, hij wachtte niet op de politie en nam het recht in eigen hand. "Dat heet eigenrichting en dat is sinds mensenheugenis verboden." De straf van het gerechtshof in Den Bosch viel hoger uit dan de tien maanden die de rechtbank gaf. Die achtte geen poging tot doodslag, maar enkel mishandeling bewezen. "Daartegen ging de officier van justitie in beroep", zegt De Groot-van Leeuwen. "Blijkbaar had de vader wel een straf geaccepteerd. Ook een belangrijke nuancering."

Vonnis-nieuwe-stijl

Rechters zijn het afgelopen decennium bewust hun vonnis beter gaan uitleggen. Onderzoek van De Groot-van Leeuwen wees drie jaar terug uit dat het vonnis-nieuwe-stijl bijdraagt aan de maatschappelijke acceptatie. "Er is meer informatie, en daardoor ook meer begrip." Uitzondering is de hoogte van de straf. "Daar is nog verbetering mogelijk. Ik denk dat het al helpt als rechters opschrijven wat ze onderling hebben afgesproken als straf voor vergelijkbare zaken. Daarna leg je uit hoe je in het individuele geval bent gekomen tot een straf."

De Brabantse rechter Joyce Lie wond zich als JudgeJoyce op Twitter op over de schade van de berichtgeving aan het vertrouwen in de rechtsstaat. Ze wil dat niet verder toelichten. "Begrijpelijk, maar dit hoort wel een beetje bij het werk van rechters", relativeert De Groot-van Leeuwen. "Je ziet in de tijdgeest vaak een slingerbeweging van het vertrouwen in de rechtsstaat. Aan rechters de taak het goed te blijven uitleggen."

In dit vonnis staat wel degelijk dat het gerechtshof begrijpt dat de vader zich zorgen maakt over zijn dochter, zegt de Nijmeegse hoogleraar. Léés die vonnissen, raadt ze journalisten aan en ook het grote publiek. "Mensen denken dat het heel moeilijke taal is, maar dat valt mee. Vonnissen staan op internet en ik zou andere bezorgde vaders of moeders aanraden ze te printen. Mocht je dan 's nachts wakker schrikken en vrezen dat je zelf je kind niet kunt beschermen, pak dan de tekst uit de boekenkast en je oordeel valt heel anders uit. Zoals tijd wel vaker helpt."

Lees ook:

‘Wraakvader’ 4,5 jaar de cel in na mishandeling van de man die zijn dochter lokte

Een Brabander moet 4,5 jaar de gevangenis in omdat hij het recht in eigen hand nam en een oudere man mishandelde die zijn dochter probeerde te lokken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden