Hoogleraar: 'Er is op de geneeskundeopleidingen te weinig aandacht voor omgaan met stervenden'

Beeld Hollandse Hoogte / Frank Muller / Zorginbeeld

De zorg aan stervende patiënten komt maar zeer beperkt aan de orde op de Nederlandse geneeskunde­opleidingen. Dat blijkt uit een onderzoek van Leyden Academy on ­Vitality and Ageing. Het onderwerp komt hooguit impliciet terug in ­andere vakken. Slechts één faculteit biedt stervenszorg aan als keuzevak.

Volgens hoogleraar ouderengeneeskunde Joris Slaets zijn veel gespecialiseerde artsen daardoor niet goed in staat om op een goede manier met stervenden om te gaan. “End-of-life care is zorg die niet gericht is op genezen, maar op het bewerkstelligen van een zo goed mogelijk slot aan het leven. Dat vergt heel andere kennis, attitudes en vaardigheden dan de reguliere zorg. Niet iedereen die goed kan genezen, is daar ook goed in.”

Slaets en zijn collega’s analyseerden de landelijke leerdoelen voor geneeskundestudenten, en de curricula van alle geneeskundeopleidingen. Ze toetsten die aan vijf thema’s die in de literatuur gelden als cruciale onderdelen van stervenszorg: onder meer psychologische aspecten (zoals lijden en rouw), communicatie met de patiënt en zelfreflectie. Geen van de Nederlandse faculteiten behandelt alle onderwerpen die volgens de onderzoekers aan bod moeten komen.

“De klassieke medische aspecten, zoals de behandeling van pijn, beheersen artsen wel. Maar de manier waarop je communiceert met mensen die aan het eind van hun leven zijn gekomen, is nog veel belangrijker. Je invoelend vermogen, het luisteren naar het verhaal van die patiënt. Het besef dat niet alles wat medisch kan ook moet, want het is niet altijd in het belang van de patiënt om tot de grenzen van de ­geneeskunde te gaan”, legt Slaets uit.

Palliatieve fase

Slaets vindt dat alle artsen op zijn minst voor een soepele overgang naar de palliatieve fase moeten kunnen zorgen. “Je kunt als arts niet zeggen: ‘Ik ga alles uit de kast trekken dat ik medisch heb, en daarna zoekt u het maar uit’.”

De hoogleraar wil daarom dat ‘end-of-life care’ een concreet vak wordt op alle medische faculteiten. “Dat hoeft niet zoveel tijd te kosten. Belangrijk is dat het in de masterfase ook terugkomt in werkgroepen en bij stages. Laat studenten meelopen met iemand die stervende patiënten begeleidt.”

Lees ook: 

Het gewone sterven blijft onderbelicht

Meer dan 95 procent van alle mensen sterft zonder euthanasie. En voor dit ‘gewone sterven’ mag best meer aandacht zijn, zo bepleit seniorenorganisatie KBO-PCOB

27.000 overlijdens per jaar met palliatieve sedatie: dat schreeuwt om onderzoek

Palliatieve sedatie in de laatste levensfase is de afgelopen vijftien jaar enorm gestegen; een op de vijf Nederlanders sterft inmiddels gesedeerd, terwijl de behandeling voorheen alleen in noodsituaties voorkwam. Het is hoog tijd voor onderzoek hiernaar, betogen Elise van Hoek-Burgerhart en Rob Bruntink.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden