Hoogleraar: Doe in stad wat boeren al honderd jaar doen

Gemeenten kopen bouwgrond, tekenen een plattegrond, maken de grond bouwrijp en verkopen de kavels door. In geen enkel ander land mogen gemeenten zich dit permitteren, zegt Erwin van der Krabben, hoogleraar vastgoed- en locatieontwikkeling aan de Nijmeegse Radboud Universiteit.

Het is typisch Nederlands. Nu deze grondhandel voor financiële problemen zorgt, vragen planologen zich af: kan gemeentelijke gebiedsontwikkeling anders, minder risicovol? Van der Krabben ziet Gelderland als proeftuin voor de oplossing: stedelijke herverkaveling.

Van der Krabben: "Er zijn verschillende manieren om problemen met het grondbeleid te voorkomen. Ik zie er vier. Met het huidige actieve gemeentelijke grondbeleid is niks mis, mits er goed risicobeleid is. Maar je kunt ook denken aan organische ontwikkeling. Een gemeente investeert niet, maar stelt kaders voor een gebied en nodigt de markt uit voor de ontwikkeling ervan. In andere landen gaat dit al zo. Verder kan er meer worden versoberd binnen het grondbeleid. Niet alvast panden en gebieden opkopen voor latere ontwikkelingen. Wacht je tien jaar, dan bespaar je veel. We moeten accepteren dat er gebieden vervallen, voordat er nieuwe ontwikkelingen beginnen."

"De vierde manier, stedelijke herverkaveling, wordt gebruikt als een bestaande kavelindeling niet gewenst is; als iemand een plan heeft. Het werkt precies zoals gemeenten dat doen met actief grondbeleid: je maakt een nieuwe ruimtelijke indeling. Nu laat je dat de grondeigenaren zelf doen, inclusief financiële compensatie. Boeren doen dit al honderd jaar. In Duitsland wordt het in de stad toegepast."

"Stedelijke herverkaveling is vaak geopperd, maar voor invoering was nooit een aanleiding. Actief grondbeleid voldeed. Maar voor gemeenten is deze coöperatieve samenwerking een oplossing. Zij lopen geen financieel risico met grondbezit. Het risico ligt dan bij de markt. We willen experimenteren in Gelderland met initiatieven van grondeigenaren en zoeken kleinere bouwprojecten. Het Rijk heeft met de TU Delft, het Kadaster en ons een proef uitgevoerd. De methode moet nu tussen de oren komen. Een van de vragen is hoe we moeten omgaan met dwarsliggende grondeigenaren als een meerderheid van de eigenaren vóór een gewenste gebiedsverkaveling is. Daar is wetgeving voor nodig als stok achter de deur."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden