Hoogleraar: Dat het misging bij Michael P. is geen reden om te twijfelen aan de hele forensische zorg

Hjalmar van Marle, hoogleraar forensische psychiatrie. Beeld rv

Er ging veel mis in de behandeling van Michael P., maar dat is geen reden te twijfelen aan de hele forensische zorg, zegt hoogleraar forensische psychiatrie Hjalmar van Marle.

Dat er in de behandeling van Michael P. dingen vreselijk fout zijn gegaan, is duidelijk. Anders had Anne Faber mogelijk nog geleefd. Wie gaat terugkijken vanaf het moment dat ze gewelddadig om het leven kwam, vandaag precies anderhalf jaar geleden, kan de fouten herkennen, zegt zowel de Inspectie Justitie en Veiligheid als de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV). 

“Forensische zorg is altijd een combinatie van behandeling en veiligheid”, zegt Hjalmar van Marle, hoogleraar forensische psychiatrie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en oud-directeur van het Pieter Baan Centrum. “Uit deze rapporten komt het beeld naar voren dat die tweede pilaar, de veiligheid, in deze zaak is verwaarloosd.”

Langer behandelen

De moord op Faber pleegde Michael P. niet lang voor hij voorwaardelijk vrij zou komen. Dat was weer het gevolg van zijn veroordeling tot een gevangenisstraf, en niet tot tbs. “Bij een tbs-behandeling als zedendelinquent zou het anders zijn verlopen”, constateert Van Marle. Hij bedoelt daarmee niet dat P. niet zou ontsporen: die garantie is nooit honderd procent te geven. “Maar met tbs kun je langer behandelen, zolang als je nodig acht, ook juist voor de veiligheid van de samen­leving.”

Omdat hij een ‘gewone’ gevangenisstraf kreeg, was er minder tijd voor behandeling dan in het ­geval van tbs. Hij werd achttien maanden in Den Dolder voorbereid op terugkeer in de samenleving. Zowel op die plek als in de gevangenis in Vught, waar P. ruim drie jaar verbleef, werd onvoldoende rekening gehouden met de mogelijkheid van een seksuele stoornis. En werd geen informatie overgedragen. “Dat verbaast mij zeer”, zegt Van Marle. “Als iemand wordt behandeld vanwege een veroordeling zou je juist verwachten dat die overdracht er is.”

Vraag is of P. een dramatische uitzondering is op de regel of het topje van een ijsberg. De OVV suggereert dat het geval van Michael P. exemplarisch voor de forensische psychiatrie. Dat is gebaseerd op de indruk die ze heeft gekregen van de instellingen die verantwoordelijk waren voor de behandeling van P. Daar heerst een cultuur die sterk op zorg is gericht, stelt de OVV. Bij binnenkomst verandert de ‘gevangene’ in ‘patiënt’, en zo wordt hij ook ­behandeld, aldus de raad.

Zorgverleners

De OVV uit bewondering voor de zorgverleners die “er het beste van maken”, maar zij zitten gevangen tussen “het vertrouwen dat nodig is voor een goede behandelrelatie en de professionele achterdocht die nodig is voor het herkennen van ­risicosignalen.”

Op basis van de casus Michael P. concludeert de raad dat de ‘heersende zorgcultuur’ van forensische instellingen ‘zich slecht verhoudt met de taak van beveiliging’. Van Marle bevestigt dit beeld niet. “In deze rapporten staat een heel ernstige zaak beschreven, waarin de zorg voor veiligheid duidelijk is tekortgeschoten. Maar volgens mij is dat niet zo maar te generaliseren naar de hele forensische zorg.”

Lees ook:

Dit ging er mis in de resocialisatie van Michael P.

Een dodelijke mix van fouten, gemiste kansen en juridische belemmeringen. Wat er volgens de onderzoeksrapporten mis ging in de resocialisatie van Michael P.

Minister Dekker trekt vrijheden in van 21 gedetineerden

21 gedetineerden die waren veroordeeld voor een ernstig gewelds- of zedenmisdrijf konden zich onterecht deels vrij in de maatschappij bewegen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden