Hoogleraar: Bos belemmerde concurrentie bij hypotheken

Huizenkopers voor duizenden euro's per jaar gedupeerd

Toenmalig minister Bos van financiën heeft in 2009 een kans laten lopen om de concurrentie op de Nederlandse hypotheekmarkt te bevorderen. Hierdoor maken Nederlandse banken nu miljarden meer winst en betalen huizenkopers honderden tot duizenden euro's per jaar extra voor hun hypotheek.

Hoogleraar mededinging Schinkel van de Universiteit van Amsterdam zei dat gisteravond in het tv-programma 'Zembla'.

ING was een van de banken die in 2008 bij de uitbraak van de kredietcrisis in problemen raakte en voor tientallen miljarden steun ontving van de Nederlandse overheid. Neelie Kroes moest daar, als eurocommissaris voor concurrentie, toestemming voor geven. Als voorwaarde voor de overheidssteun wilde zij ING een 'verbod op prijsleiderschap' opleggen: de bank zou zijn hypotheken niet goedkoper mogen aanbieden dan concurrenten die geen staatssteun ontvangen.

De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) liet Kroes weten niet van het plan gecharmeerd te zijn. "Gezien het geringe aantal banken hier te lande heeft deze bepaling als waarschijnlijke (ik denk meer dan dat) consequentie, dat een deel van de markt, met name de kredietverlening aan MKB-bedrijven op slot gegooid wordt", schreef toenmalig voorzitter Kalbfleisch.

Daarop bood Kroes Bos aan om af te zien van het prijsleiderschapverbod. Volgens de eurocommissaris ging Bos daar niet op in. Bos liet Zembla weten dat hij zich de gang van zaken niet kan herinneren.

De hypotheekrente in Nederland ligt sinds 2009 hoger dan in de ons omringende landen. Volgens Schinkel komt dat door het gebrek aan concurrentie tussen banken. Volgens die banken zelf zijn de hoge kosten die ze door de kredietcrisis moeten maken de oorzaak.

Het ministerie van financiën laat weten nooit voorstander te zijn geweest van een prijsleiderschapsbeperking. De Europese Commissie heeft die volgens het departement opgelegd. Financiën wijt de hogere hypotheekrente mede aan de beperkte beschikbaarheid van spaargeld in Nederland en dat huizenkopers hier veel kunnen lenen in verhouding tot de waarde van de woning.

Overigens loopt er nog een rechtszaak tussen de Europese Commissie en ING over de beperking in prijsleiderschap.

Volgens een ING-zegsman was het aanbod van Neelie Kroes om af te zien van een prijsleiderschapsverbod niet vrijblijvend. Zij wilde in plaats daarvan andere beperkende voorwaarden opleggen die voor ING aanzienlijk negatiever zouden uitpakken, aldus de bank.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden