Hoogleraar: Asbestzaak tegen de staat maakt kans

Ex-werknemer met kanker beroept zich op Europees verdrag. Overheid moet optreden bij acuut levensgevaar.

"Kansloos is deze zaak zeker niet", zegt Michiel van Emmerik, hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit van Leiden. Van Emmerik is deskundige op het gebied van overheidsaansprakelijkheid voor schending van mensenrechten. "Van belang is of de overheid op de hoogte was of had moeten zijn van het levensgevaar van asbest."

Na het doorlezen van de 60 pagina's tellende dagvaarding die asbest-advocaat Bob Ruers bij de rechtbank in Den Haag deponeerde, acht Van Emmerik het niet ondenkbaar dat de zieke werknemer in deze zaak erin slaagt aan te tonen dat het gevaar van asbest lang bekend was, voordat er pas in 1993 een algemeen verbod kwam.

De zieke werknemer, Klaas Jasperse uit Vlissingen, vindt dat de overheid te laat en te weinig maatregelen nam om hem te beschermen tegen de risico's van asbest. Hij lijdt aan asbestkanker. Jasperse beroept zich onder meer op het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens, waarin het recht op leven wordt beschermd.

Verwezen wordt naar een uitspraak van het Europese hof in Straatsburg in de zaak van Masallah Öneryildiz tegen de Turkse overheid. Öneryildiz woonde in een krottenwijk bij de vuilnisbelt van Istanbul. In 1993 deed zich er een grote methaanexplosie voor. Öneryildiz verloor negen gezinsleden, zijn huis en al zijn eigendommen.

Twee jaar voor de ramp wees een commissie van deskundigen de gemeente Istanbul al op de onveiligheid van de vuilnisbelt en op grote risico's van een explosie. Maar de overheid liet de onveilige situatie voortbestaan. Öneryildiz stapte naar het Europese hof nadat de Turkse rechter zijn claim had afgewezen.

Het hof in Straatsburg oordeelde dat overheden preventief moeten optreden als zij een concrete aanwijzing hebben dat een levensbedreigende situatie kan ontstaan, die het recht op leven acuut in gevaar kan brengen. Bij overtreding kunnen volgens het Europese hof overheden in beginsel zelfs in aanmerking komen voor strafrechtelijke vervolging.

Van Emmerik: "Het gaat er ook in de asbestzaak om of de Nederlandse overheid verwijtbaar heeft gehandeld op grond van het Europese verdrag. De rechter zal moeten uitmaken of deze zaken met elkaar te vergelijken zijn. Vaststaat dat het in de Turkse zaak ging om acuut levensgevaar, terwijl het helder was dat de autoriteiten dat wisten. Naar mijn eerste indruk ligt dat in de asbestzaak wel iets ingewikkelder."

In 2003 bepaalde de rechter in een zaak rond de vuurwerkramp in Enschede (in 2000), dat de gemeente en de staat niet aansprakelijk waren. Drie inwoners van Enschede hadden de gemeente en staat voor de rechter gedaagd. Zij vonden dat de overheid met de kennis waarover zij beschikte, maatregelen had moeten nemen om vuurwerkongelukken zoals in Enschede te voorkomen.

Advocaat van Jasperse, Bob Ruers, wil ook andere asbestslachtoffers, nabestaanden en sympathisanten betrekken bij de zaak tegen de staat. Via comiteasbestslachtoffers.nl roept hij geïnteresseerden op zich bij de procedure aan te sluiten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden