Hoogbegaafd zijn is ook niet alles

Hans van Raaij, programmamaker bij de NCRV, is niet echt vrolijk geworden van zijn radio-documentaire 'Geniaal of gek?', die vanmiddag om 13.08 uur op Radio 5 wordt uitgezonden over 'hoogbegaafden' en hun directe omgeving.

In Nederland is volgens recente onderzoeken drie procent van de bevolking hoogbegaafd. Dit houdt in dat zij een IQ hebben dat boven de 130 ligt. Op het eerste gezicht lijkt het allemaal heel leuk en aardig, als je tot de bollebozen behoort, maar in de praktijk ligt dat meestal wel even anders.

In de documentaire komt de 18-jarige Malcolm aan het woord, die als kleuter al bezig was oplossingen te zoeken voor wereldproblemen. Hij ging daarin zover, dat hij vijf jaar geleden in een jeugd-psychiatrische inrichting belandde.

Malcolm is daaruit inmiddels ontslagen, maar zijn gaven ziet hij meer als een last dan als iets om dankbaar voor te zijn. “Ik heb er weinig profijt van gehad. Je raakt erdoor met jezelf in de knoop. Wij hoogbegaafden worden teruggeworpen op onszelf. Iedereen strijdt zijn eigen strijd. Je weet dat je een uitzondering bent en dat is niet leuk. Ouders vinden het meestal wel aardig. Zij kunnen een kip met gouden eieren tentoonstellen. Totdat die eieren op een dag niet meer van goud blijken te zijn.”

In de documentaire worden ook de broertjes Peter en Robin (9 en 11 jaar) geïnterviewd. Zij vertellen aan klassieke muziek verre de voorkeur te geven boven cd's die hun leeftijdgenootjes bij voorkeur draaien. Hans van Raaij krijgt van hen verhalen te horen over bergkristallen en de manier waarop zij met lego een boortoren hebben nagemaakt, die ze in een televisie-documentaire hadden gezien.

Een van de broertjes concludeert: 'Ik ben knap' Hij voegt eraan toe dat het wel problemen geeft. Op de school waar ze tot voor kort zaten, werden de broertjes uitgemaakt voor 'professortje' en 'meneertje Weetveel'. Robin en Peter hebben zich inmiddels bij de situatie neergelegd. Hun toekomst hebben ze al uitgestippeld: “Directeur worden van een groot bedrijf of ingenieur en veel geld verdienen.”

Dan is er Jonas, die zeer verdienstelijk tuba speelt. Toen hij in groep twee al diepgaand over dood en leven begon te praten, gingen zijn ouders zich ernstig zorgen maken. Op aanraden van een wijze onderwijzeres is Jonas bewust hechte contacten met leeftijdgenootjes aan gaan knopen. Jonas: “Ik ga nu voetballen en computer ook veel met vriendjes. Soms word ik een beetje gek van mezelf, dan ga ik over simpele dingen denken.”

Hans van Raaij verzucht dat hij blij is, dat zijn dochtertje van drie beneden het IQ van 130 blijft.

Volgens Martin van 't Klooster, voorlichter van de vereniging Pharos die ouders en leerkrachten van hoogbegaafde kinderen van dienst is, valt het allemaal nog wel mee. “Het komt er op aan hoogbegaafdheid in een vroegtijdig stadium te herkennen en te erkennen. Daar werken we als vereniging hard aan.”

Pharos, tien jaar geleden opgericht, telt nu 1600 leden. De vereniging dankt zijn naam aan een Grieks eiland, dat in de mythologie al befaamd werd door zijn lichttoren. Die functie van baken wil de vereniging ook vervullen. Vanaf volgende week zelfs op een hele bijzondere manier.

Martin van 't Klooster: “We hebben er nog geen ruchtbaarheid aan gegeven, maar we beginnen maandag met een speciale informatiedienst. Op werkdagen kan iedereen, dus ook niet-leden, die op dit terrein met vragen zit, telefoonnummer 0900-899 69 15 bellen.”

Martin van 't Klooster spreekt uit eigen ervaring. Hij heeft vier kinderen die allemaal als hoogbegaafd te boek staan. “Ze hebben dat niet van mij maar van hun moeder. Het is soms wel eens moeilijk, maar als je er op een positieve manier mee om weet te gaan, valt er goed mee te leven. Dan kan het zelfs voordelen hebben.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden