Hoofdrolspelers hopen op rehabilitatie

Het zijn spannende dagen voor Rudi Bakker, André de Vries, Jan Paalman en Charl de Roy van Zuydewijn. Tegen wil en dank werden zij hoofdrolspelers van de vuurwerkramp in Enschede.

Tien jaar na de verwoestende explosie van SE Fireworks gloort er hoop dat de werkelijke oorzaak toch nog boven water komt. Daarmee zou eerherstel mogelijk zijn voor voormalig directeur Bakker, de ten onrechte wegens brandstichting veroordeelde De Vries en de ’dissidente’ rechercheurs Paalman en De Roy van Zuydewijn. Zij werden in 2005 door de politie Twente ontslagen omdat ze kritiek hadden op de werkwijze van het Tolteam, dat de vuurwerkramp onderzocht.

Voor Rudi Bakker, directeur van SE Fireworks in Enschede, is het sinds 13 mei 2000 een missie om te weten te komen wat er werkelijk is gebeurd.

Dat er die zaterdag medewerkers op het bedrijfsterrein zouden zijn geweest, is niet nieuw. Wel dat een familielid van mededirecteur Willie Pater het hardnekkige stilzwijgen daarover heeft doorbroken. „Het gaat mij om de waarheidsvinding. Er moet onafhankelijk en degelijk onderzoek worden gedaan”, zegt de inmiddels 47-jarige Bakker. „Ik wil weten wie mij dit heeft aangedaan. Het bedrijf was op 13 mei gesloten. Men had er niets te zoeken.”

De rechercheurs Paalman en De Roy van Zuydewijn wezen de korpsleiding van de politie Twente al in mei 2002 op de niet sluitende alibi’s van Pater, zijn vriendin Marion en drie medewerkers. Paalman: „Op die alibi’s is helemaal niet gerechercheerd. Pas in september 2000 is een project ’alibi werknemers’ opgestart. De conclusie was dat het ’alibi in grote lijnen dicht’ was.” De twee rechercheurs namen daar geen genoegen mee en drongen er in hun memo op aan om ’alle gasten van verjaardag 12 mei bij Willy Pater thuis opnieuw [te] horen’.

De korpsleiding deed niets met deze aanbeveling, net zo min als met de terechtwijzing door vicepresident Mannoury van het gerechtshof Arnhem. Tijdens de behandeling van het hoger beroep in de strafzaken tegen directeuren Bakker en Pater ontdekte Mannoury dat het Tolteam de alibi’s slechts oppervlakkig had onderzocht. De dagelijks leider van het Tolteam zegde toe dat alsnog te doen, maar het bleef bij deze toezegging.

Het memo van de rechercheurs leidde er wel toe dat André de Vries (aanvankelijk tot vijftien jaar cel veroordeeld) in hoger beroep wegens gebrek aan bewijs werd vrijgesproken van brandstichting. Voormalig directeur Bakker en de ex-rechercheurs vermoeden dat er hogere belangen hebben meegespeeld bij de beslissing om in te zetten op De Vries als ’de brandstichter van Enschede’. Als er sprake is van een bedrijfsongeval, kan de gemeente Enschede mede aansprakelijk worden gesteld. Die gedoogde immers de opslag van evenementenvuurwerk in zeecontainers, ook al waren de risico’s daarvan bekend. De gemeente was met de eigenaar in onderhandeling over verkoop van het bedrijfsterrein vanwege de ontwikkeling van Vinex-locatie Groot-Roombeek. Controleurs van Enschede en het ministerie van defensie knepen een oogje dicht. Defensie adviseerde de gemeente over de vergunningen voor SE Fireworks.

Jan Paalman hoopt dat de getuigeverklaring ’een aanzet is tot het oplossen van de vuurwerkramp’. „Dat zou op zichzelf al een rehabilitatie zijn, want dan kan iedereen zien dat onze kritiek gefundeerd is. Het gaat ons er niet om dat mensen alsnog de bak in gaan. Daar zit niemand op te wachten. Maar voor de verwerking van de ramp is het heel belangrijk dat mensen weten wat er werkelijk is gebeurd. Dan kan het boek dicht.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden