Hoofdkantoor dat opgaat in de natuur

De Triodosbank wil op landgoed De Reehorst in Driebergen een 'binnenstebuiten gekeerd' hoofdkantoor neerzetten. Het landgoed is onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur.

De lokale belangenclubs praten mee, maar blijven kritisch over de nieuwbouw op 'hun' landgoed De Reehorst, pal naast het station Driebergen-Zeist. "De Triodos-bank heeft duurzaamheid hoog in het vaandel staan", zegt René Smorenburg, "maar waarom moet het nieuwe hoofdkantoor op een beschermd landgoed worden neergezet?" Smorenburg is voorzitter van de Stichting Driebergen-Rijsenburg Vroeger en Nu, een hele mond vol voor een cultuur-historische vereniging.

Directeur Matthijs Bierman van Triodos legt het uit. Vooropgesteld: zijn bank laat geen lege ruimte achter. "Het nieuwe hoofdkantoor betekent een uitbreiding. Onze internationale activiteiten blijven in de bestaande kantoren ondergebracht, maar we hebben een nieuwe locatie nodig voor onze Nederlandse klanten."

Die locatie moet goed bereikbaar zijn per trein én aansluiten bij de duurzaamheidsgedachte van de bank. "We willen een hoofdkantoor dat energieneutraal is, ook op andere gebieden een gesloten kringloop vormt én in een inspirerende omgeving past", zegt Bierman. "Landgoed De Reehorst is daarom een geschikte locatie, al beseffen we ons heel goed dat deze locatie kansen biedt, maar ook verplichtingen schept. We koppelen daarom de bouw van ons hoofdkantoor aan de bescherming en zelfs verbetering van de landschappelijke waarde van, en de biodiversiteit in het gebied zelf."

Landgoed De Reehorst ligt in Driebergen pal naast een verrommeld gebied met drukke verkeersaders, spoor, bedrijventerreinen en woningbouw. Om die verstedelijkte chaos heen liggen landgoederen van een zeer hoge kwaliteit.

De gemeente en Prorail hebben grootse plannen om de kern aan te pakken, onder andere met een nieuw station en een ondergrondse parkeergarage, maar zijn bij de ontwikkeling afhankelijk van de Triodosbank. Die verbindt de investering in het gebied met de bouw van het hoofdkantoor en ontwikkeling van het park. De bundeling kan positief beoordeeld worden, maar legt ook druk op het proces. Gaat de gemeente dwars liggen als het gaat om vergunningen, dan kan ook de ontwikkeling van het totale kerngebied op losse schroeven komen te staan.

Vandaar dat de lokale belangenorganisaties de bouwplannen nauwlettend volgen. Landgoed De Reehorst ligt in de zogenaamde Ecologische Hoofdstructuur (EHS) die de verschillende natuurgebieden verbindt. Die status houdt geen bouwverbod in, maar activiteiten moeten wel elders in het gebied gecompenseerd worden. Dat doet Triodos ook. Tussen het landgoed en de snelweg A12 komen extra stroken natuur, die een grotere oppervlakte beslaan dan eigenlijk is vereist.

Maar landschapsarchitect Pieter Arkenbout wil ook het landgoed zelf hervormen. "We moeten het gebied niet alleen willen koesteren, maar ook ontwikkelen", zegt hij. "Het gebied is 160 jaar oud, en in die tijd zijn nieuwe huizen gebouwd en is het park aangepast. Wij moeten niet bang zijn dit in onze tijd ook te doen." Veel zichtlijnen zijn dichtgegroeid en sommige functies staan haaks op het ontwerp.

Arkenbout wil de oude structuur weer openleggen met zichtassen van noordoost naar zuidwest en de parkeerterreinen naar de rand verhuizen, want auto's horen niet in een park. Daardoor ontstaat er weer ruimte voor nieuwe toevoegingen.

Architect Thomas Rau, die verderop al een duurzaam hoofdkantoor van het Wereld Natuurfonds neerzette, is bezig met het ontwerp van het gebouw zelf, aan de rand van het park, aan de stationskant. Met zo'n zeshonderd werkplekken moet het niet boven de boomtoppen uitkomen. Ook de omvang van het gebouw moet in de ogen van Rau aangepast zijn aan de omgeving.

Hij begon met een cirkel, maar haalde daar een hap uit omdat hij bomen wilde sparen. Vervolgens schaafde hij nog een stuk weg voor het entree-gebied, en nog een hap voor de buitenruimte voor personeel. De hoogte aan de parkzijde is door hem beperkt zodat de vliegroutes van de vleermuizen niet doorkruist worden. Het gebouw kent daardoor een variëteit aan bouwlagen. Tot slot sneed hij de uitgeholde cirkel in drie afzonderlijke delen om het personeel optimaal zicht naar buiten te geven.

"De vlek in het park is eigenlijk steeds kleiner geworden", zegt Rau. De buitenkant van zijn pand is volledig van glas, het dak is met gras bekleed. Alle technische installaties worden in en onder het pand verwerkt. Zo ontstaat een a-typisch bankgebouw, binnenstebuiten gekeerd: niet pronkerig van buiten, maar met kwaliteit van binnen.

Is actievoerder Smorenburg zo tevreden? "Laat ik vooropstellen dat we Rau een heel goede architect vinden en zijn ontwerp erg fraai. Maar het stationsgebied moet 'de groene poort van de Utrechtse Heuvelrug' worden. De vraag blijft of je dit met nieuwbouw en honderden parkeerplaatsen bereikt."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden