Hoofddoek probleem bij vinden stage

Studente met hoofddoek. Beeld ANP

De zoektocht in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) naar een stageplaats kan moeizaam verlopen voor meisjes met hoofddoeken en jongens met een Marokkaanse achtergrond. Vaker dan andere studenten hebben ze te maken met discriminatie, laat verkennend onderzoek zien van het Kennisplatform Integratie&Samenleving.

In de studie geeft één op de tien studenten van niet-westerse afkomst aan discriminatie te ervaren bij dit onmisbare onderdeel van hun opleiding - zonder stage kunnen ze niet afstuderen. Vier op de tien zegt erover te twijfelen. Op basis van hun naam of uiterlijk stuiten ze op vooroordelen: onbetrouwbaar, niet passend bij de uitstraling van het leerwerkbedrijf.

Een relatief klein aantal - de omvang van het probleem is onbekend - maar het baart zorgen, zegt onderzoekster Eva Klooster, verbonden aan het Verwey-Jonkerinstituut. "De signalen van leerlingen zelf en stagebegeleiders zijn duidelijk." Bovendien legt het onderzoek mechanismen bloot waaruit blijkt dat problemen niet worden aangepakt. Scholen en studenten omzeilen confrontaties: ze gaan mogelijk discriminerende werkgevers uit de weg.

Ervaringen
Na literatuuronderzoek ondervroeg Klooster 71 mbo-leerlingen met een Surinaamse, Turkse, Marokkaanse of andere niet-westerse achtergrond en 50 begeleiders naar hun ervaringen. Vaker dan autochtone studenten krijgen ze afwijzingen op grond van hun naam als ze zelfstandig solliciteren op stages. Een deel van de bedrijven in de mode en horeca, vooral buiten de grote steden, zou moeite hebben met stagiaires met een hoofddoek. Aan de andere kant komen uit de financiële sector en de sector zorg & welzijn nauwelijks signalen van discriminatie. "Cliënten en patiënten zijn ook van verschillende herkomst. Van een begeleider in Amsterdam-Zuidoost hoorden we dat deze stagiaires juist heel populair zijn", verklaart Klooster.

Toch is het zorgelijk, omdat met relatief veel overheids- en maatschappelijke instellingen de stagebedrijven bepaald geen doorsnee van de arbeidsmarkt zijn. Als leerwerkbedrijven moeten ze bovendien aan allerlei voorwaarden voldoen en officieel erkend zijn. De oplossing ligt echter zeker niet alleen bij bedrijven, benadrukt Klooster. De begeleiding vanuit school maakt een groot verschil. Hoewel sinds het drama van vijf jaar geleden toen duizenden mbo-studenten (mede als gevolg van de crisis) geen leer-werkplek konden vinden, veel is verbeterd, moeten nog veel leerlingen zelfstandig op zoek naar een stage.

Vermijdingsgedrag
Klooster ontdekte daarbij een opvallend verschijnsel: vermijdingsgedrag. "Zowel studenten als stagebegeleiders omzeilen discriminatie. Ze schatten zelf de kansen bij een bedrijf in." Zo gaan studenten werkgevers uit de weg waarover verhalen de ronde doen dat ze weinig op hebben met mensen met hun achtergrond. Onderwijsprofessionals vertonen soortgelijk gedrag.

Dit pragmatisme valt te verklaren, zegt de onderzoekster. "Bij mbo's en hun leerlingen ligt wel meer op het bordje." Toch betreurt ze dat discriminatie niet hoger op de agenda staat. "Want wat betekent dit voor de kansen van deze jongeren als dit niet wordt doorbroken?" Klooster pleit ervoor ongelijke behandeling van een leerbedrijf te melden, discriminatie bespreekbaar te maken en studenten te trainen in het omgaan met afwijzingen. "Het is belangrijk dat scholen een standpunt innemen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden