ReportageVerkiezingen Hongkong

Hongkong heeft er weer zin in, voorlopig dan

Aanhangers van de pro-democratische beweging trokken gisteren weer naar de Polytechnische Universiteit in Hongkong, de laatste weken centrum van het verzet tegen het stadsbestuur.Beeld EPA

De pro-democraten behaalden, ondanks de gesmeerde propagandamachine van Peking, een klinkende overwinning bij de lokale verkiezingen in Hongkong. Zowel Peking als het stadsbestuur zoekt naar ‘hoe nu verder’, op straat maakt moedeloosheid plaats voor hoop. Maar er kan nog van alles gebeuren.

Het zit ’m in de opgewekte pas van de dame die naar haar werk loopt en de vrolijke uitroepen van koeriers die erlangs moeten. Twee meisjes kletsen opgewonden terwijl ze op hun telefoon de reacties op de verkiezingsuitslagen bekijken. Moedeloos waren ze na maanden van protesten, maar nu, de dag nadat de prodemocraten hun massale overwinning behaalden, heeft Hongkong er weer zin in.

Wanneer het triomfale gevoel wat is ingedaald, moet blijken wat de uitslag betekent. Daar heeft iedereen zo z’n eigen idee over: een einde aan het geweld, een boodschap overbrengen aan Hongkongs leider Carrie Lam en de grote man in Peking, Xi Jinping. Volgens sommigen liggen nu zelfs politieke hervormingen op tafel: iedereen een stem, ook bij de keuze voor het hoogste leiderschap.

Er komt inderdaad meer druk op de verkiezingscommissie die in 2022 Carrie Lams opvolger kiest, beaamt de progressieve advocaat Jeffrey Lam (geen familie). Namens de juridische beroepsgroep heeft hij een zetel in die 1200 koppige commissie. 

Deze maandagochtend heeft hij het zwaar, want hij had een feestje gisteravond. Een vriend voor wie hij campagne voerde, is een van de winnaars. In de bibliotheek van zijn kantoor in het gebouw van het Hooggerechtshof wrijft hij in zijn ogen.

De leider van Hongkong Carrie Lam brengt zondag haar stem uit.Beeld EPA/JEON HEON-KYUN

De stille meerderheid van de bevolking waar de regering zei zo op leunde, bleek zondag een fabeltje. Maar een grote minderheid die Carrie Lam steunt, is er wél, benadrukt de advocaat. De meeste kandidaten in het prodemocratische kamp zijn met amper 50 procent van de stemmen, en soms zelfs nog minder gekozen – dit is gevolg van het districtenstelsel dat nog stamt uit de Britse tijd. “Beide kampen wilden heel graag hun stem uitbrengen, de ­­prodemocraten iets meer dan de proregeringskandidaten”, grijnst de advocaat. Hij is voorzichtig in zijn optimisme, want die grote minderheid toont aan dat een groot deel van de samenleving nog ‘traditioneel denkt’ en misschien geen trek heeft in grootse veranderingen.

Niet alles opgelost

De nieuwe raadsleden die het overnemen van de regeringsgezinde politici zijn van allerlei pluimage. Van studenten en activisten vrij op borgtocht na een arrestatie, tot mensen die al jaren actief zijn in de wijken. Ze verenigen zich onder de prodemocratiebeweging, maar hebben nog altijd niet één leider met wie ­Peking kan onderhandelen als het weer uit de hand loopt.

De kans dat Carrie Lam aftreedt, is ‘aanwezig, maar erg onwaarschijnlijk’, denkt Jeffrey Lam. In dat geval moet de advocaat in actie komen, want lid van de kiescommissie blijf je tot de leider zijn, of in dit geval haar termijn heeft volbracht. De commissie wordt gedomineerd door regeringsgezinde leden en de kans is klein dat er iets verandert. “Peking presenteert dan vast twee kandidaten om uit te kiezen: een extreem loyale en een gematigd loyale kandidaat.”

Er is ook nog een kans dat, om verder gezichtsverlies te voorkomen, Peking de boel op slot gooit, het bestuur van Hongkong juist minder democratisch maakt. Als de activisten ontdekken dat ze nog altijd hun eisen niet krijgen ingewilligd, en opnieuw de straat op gaan, geven ze Peking reden om zulke maatregelen te nemen.

Kortom: met de uitslag van de verkiezingen, hoe groot de winst voor de oppositie ook is, is niet alles opgelost. Jeffrey Lam verwacht dat de demonstraties zullen doorgaan. “Ik weet eerlijk gezegd ook niet hoe dit eindigt.”

Lees ook:

Grote democratische overwinning in Hongkong is nieuw probleem voor Peking

De pro-democraten behaalden een klinkende overwinning in lokale verkiezingen in Hongkong. Het stadsbestuur en de partijleiding in Peking zitten met de handen in het haar.

De verkiezingen Hongkong gaan ook over het harde optreden tegen demonstranten

In de lange rijen voor de stembureau’s verwacht bijna niemand dat de oppositie iets kan veranderen. Maar een stem is ook een oordeel over het geweld in Hongkong.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden