Honger

Het is altijd prettig voor een knagend geweten als een local komt vertellen dat een hulpactie voor zijn regio niets anders is dan dweilen met de kraan open. Roepen weldoorvoede Nederlanders dat er in Afrika geen honger heerst - 'anders zouden ze wel zand en autobanden eten', klonk het onlangs - dan is dat niet bijster geloofwaardig, maar als Alphonso Muambi zijn stem laat horen, ligt dat anders. Muambi, afkomstig uit Congo, publiceerde gisteren een stuk op de site van de Volkskrant, onder de kop: 'Hoeveel storten de Afrikaanse leiders eigenlijk op Giro 555?' Het antwoord laat zich raden. Presidenten als Joseph Kabila (president te Congo, goed voor 15 miljard dollar), José Eduardo dos Santos (Angola, 20 miljard) en Uhuru Kenyatta (Kenia, 500 miljoen) hebben wel wat anders te doen dan zich te bekommeren om het lot van hun volk, laat staan dat van naburige volken. Het tekent de corruptie - een van de achterliggende oorzaken van de honger die twintig miljoen Afrikanen op dit moment bedreigt. Muambi noemt daarnaast ook de chronische gewapende conflicten, politieke strijd en klimaatverandering, en concludeert dat een Giro 555-actie dit fundamentele falen niet kan opheffen. Hij heeft daar gelijk in, natuurlijk. En hij geeft ook advies: zorg dat in Afrika de juiste mensen aan de top komen, zorg dat rebellen worden bestreden, zorg dat oorlogen stoppen, zorg dat honger geen politiek wapen is. "Gebeurt dit niet dan kunnen we beter direct stoppen met de Giro 555-actie."


Opgelucht begon ik mijn portemonnee al weg te bergen - want uiteraard gebeuren al die dingen niet, of althans niet tussen nu en overmorgen - toen mijn oog viel op de ontroerende portretten die Trouw-correspondent Ilona Eveleens maakt van honger-vluchtelingen in Somaliland. "Ik schaam mij diep", tekende ze op uit de mond van Saeed Ibrahim, vader van zeven kinderen. "Ik kon mijn familie alles bieden wat een nomade nodig had en nu hebben we niet eens genoeg te eten. Ik ben mislukt als nomade, als echtgenoot en als vader."


Is het zijn schuld dat er sinds vorig jaar mei geen druppel regen is gevallen in zijn provincie? Dat hij woont in een deel van de wereld waar droogte heerst, en dat als gevolg van de klimaatverandering alleen maar droger wordt? Moeten zijn kinderen sterven omdat ze op de verkeerde plek geboren zijn? Ik moest denken aan het gedachte-experiment van de filosoof Peter Singer, die zijn studenten de volgende vraag voorlegde: stel dat je langs een ondiepe vijver zou lopen, en je zag dat een peuter - blijkbaar in het water gevallen - op het punt stond te verdrinken. Je kunt het kind redden, maar je kleren worden nat, en je komt te laat op college, wat doe je? Alle studenten zeggen: het kind redden. Waarop Singer uiteenzet dat wij allemaal, voor de prijs van een paar biertjes, het leven kunnen redden van mensen die anders zullen sterven; mensen zoals Saeed Ibrahim.


Ik weet dat hiermee niet alles is gezegd, en Singers studenten sputterden ook tegen, maar als argument voor noodhulp - Giro 555 - blijft deze gelijkenis onovertroffen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden