Hongerstakers geven op, debat gaat door

Verzet tegen opsluiten asielzoekers feller dan ooit

Abdoulie Mbye uit Gambia begon twee weken geleden aan zijn hongerstaking. Een week geleden werd hij, onder begeleiding van de marechaussee, teruggevlogen naar zijn herkomstland. Mbye was een van de eerste asielzoekers die een hongerstaking begon. Er zijn er nog vijf in het detentiecentrum in Rotterdam. Een andere asielzoeker weigert ook te drinken en ligt in het justitieel medisch centrum in Scheveningen. Ze protesteren met hun actie tegen hun opsluiting.

Haalt niks uit, zegt staatssecretaris Teeven (VVD, veiligheid en justitie). Een honger- of dorststaking is 'geen grond voor een beleidswijziging of verblijfsaanvaarding'.

Wie bedenkt dat er een goede week geleden nog liefst 111 hongerstakers waren, zou geneigd kunnen zijn de bewindsman gelijk te geven. Poot stijf houden, doorgaan met het uitvoeren van het beleid - de een na de andere vreemdeling geeft het dan vanzelf op, de aandacht verslapt, en dat was dat.

Maar dat is te snel geconcludeerd. Want ook al is de kritiek op de vreemdelingendetentie in Nederland bepaald niet nieuw - er verscheen in de loop der jaren een lange reeks aan rapporten - het debat erover is feller dan ooit. Dat debat was al hoog opgelopen sinds een maand geleden het rapport verscheen over de dood van de Russische asielzoeker Aleksandr Dolmatov in het detentiecentrum in Rotterdam. Dat rapport openbaarde een keten aan fouten. Dolmatov had niet eens vast mogen zitten. Teeven wist met moeite het Kamerdebat over de kwestie te doorstaan. Maar met de hongerstakingen van de afgelopen weken heeft het debat over vreemdelingendetentie er een extra katalysator bij gekregen.

De Raad van Kerken ging woensdag op bezoek in het Rotterdamse detentiecentrum en verklaarde dat het Nederlandse asielbeleid mensonwaardig is en de uitvoering ervan ontspoord. Door 'uitsluiting en marginalisering' worden vreemdelingen 'steeds verder naar en soms over de rand geduwd van wat mensen aankunnen'. In het asielbeleid, vindt de raad, hoort 'een menswaardige omgang met asielzoekers en het bieden van kansen voor de toekomst centraal te staan. Dit geldt óók voor mensen die uiteindelijk niet in Nederland kunnen blijven. Want ieder mens telt'.

Eerder in de week startte VluchtelingenWerk Nederland (VWN) een petitie tegen de detentie op Schiphol. Asielzoekers die via de luchthaven het land binnenkomen, moeten hun asielprocedure achter de tralies doorbrengen. Dat deugt niet, vindt VWN. Net als een meerderheid van de bevolking, bleek uit een opiniepeiling die VWN liet uitvoeren.

In het detentiecentrum op Schiphol begonnen twee weken geleden de eerste twintig hongerstakers met hun actie. Abdoulie Mbye uit Gambia was een van hen. Een paar dagen later volgden 111 vreemdelingen in Rotterdam.

Ook Amnesty International klom deze week opnieuw in de pen tegen de vreemdelingendetentie. In een brief aan Teeven schrijft de organisatie dat de honger- en dorststakingen wederom aantonen 'dat een fundamentele herbezinning op het Nederlands beleid ten aanzien van vreemdelingendetentie urgent is'.

Binnenkort komt ook de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken nog met een advies over vreemdelingenbewaring. En later volgt nog een rapport van de Onderzoeksraad voor veiligheid, over de hele vreemdelingenketen. Dat laatste is het gevolg van een toezegging van Teeven in het Kamerdebat over de kwestie-Dolmatov.

De vreemdelingendetentie ligt, kortom, meer dan ooit onder het vergrootglas. En daar verandert voorlopig niets aan. Hongerstakers of niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden