Honger-hormoon leptine maakt mens kieskeurig

Het honger-hormoon leptine geeft ons niet alleen een vol gevoel na het eten, het verlaagt ook het voedselgenot in ons brein.

Mensen mogen blij zijn dat er een eind aan hun eetlust komt, en niet alleen om vetzucht te voorkomen: bij blijvende trek zouden ze nauwelijks proeven wat ze meer of minder lekker vinden. Hun hersenen zeggen dan bij alles ’Graag!’.

De honger wordt geremd door leptine, een hormoon dat eind vorige eeuw werd ontdekt bij muizen. Dieren bij wie deze signaalstof niet goed werkte, bleven zich ongans vreten, de zogenaamde ob-muizen (van obesitas).

Leptine is nodig om je te vertellen dat je echt genoeg hebt. Vandaar dat het hormoon werd beproefd om het gevoel van verzadiging te vergroten, wat bij muizen beter werkte dan bij de mens.

Nu blijkt dat het ’honger-hormoon’ meer vermag: het regisseert ook je voedselgenot. Bij gebrek aan leptine doet een vlak smakende groente het net zo goed als appeltaart. Maar als het hormoon wel door je aderen stroomt, geeft het je niet alleen een vol gevoel na het eten maar zorgt het er tevens voor dat je brein zelfs niet meer kan hunkeren naar het lekkerste lekker, zoals een chocoladepunt.

Britse onderzoekers illustreren dat vandaag in Science met hersenscans van een jongen en meisje die beiden helemaal geen leptine aanmaken. Dat is een zeldzaamheid. Ze eten maar door en vinden alles prima smaken. Beide leptineloze proefpersonen kregen foto’s voorgeschoteld van allerhande voedsel of van neutrale dingen (bomen en auto’s), terwijl hun hoofd in de scanner stak.

Bij het zien van voedselfoto’s lichtten hersengebieden op die dat anders ook doen bij aangename of belonende gewaarwordingen. Een van die cerebrale plezierkernen bleek vooral alert te worden als er extra lekkere zaken langskwamen: aardbeien en pizza zetten het licht in dit stukje brein wel aan, broccoli niet.

Bij gezonde controlepersonen zweeg dit gebied nadat ze voldaan waren, maar bij de twee patiënten bleef het om de lekkernijen zeuren. Het permanente vuren verstomde pas na behandeling met het hormoon. Blijkbaar bezorgt leptine je niet alleen een gevoel van verzadiging: het onderdrukt op cerebraal niveau ook je lust in de lekkerste dingen.

Het is goed te weten dat ongeremde eetlust en snoeperigheid zo’n basaal biochemische achtergrond hebben, menen de onderzoekers. Die chemie varieert, niet ieders brein is even gevoelig voor remmende signalen. Misschien helpt dat buitenstaanders om wat voorzichtiger te oordelen als ze een ’ongedisciplineerde dikzak’ alweer een taartpunt naar binnen zien schuiven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden