Hongarije pest asielzoekers weg

Politieke drukte over 'enorme toestroom', maar meesten zijn na paar dagen al weer op doorreis naar rijker EU-land

De beruchte detentiekampen voor vluchtelingen die in Griekenland uit de mode beginnen te raken, wil Hongarije juist uitbreiden. Hongaarse politici willen een strikter beleid, desnoods dwars tegen EU-richtlijnen in, vanwege de ongekend grote stroom asielzoekers vanuit Servië in de laatste maanden. Volgens het Hongaarse Helsinki Comité en VN-vluchtelingenorgansatie UNHCR is het een schijnprobleem. De meeste vluchtelingen verlaten het land namelijk net zo snel als ze binnenkomen.

Op het eerste gezicht is de bezorgdheid best begrijpelijk. In de afgelopen twee jaar schoot het aantal asielzoekers dat vanuit Servië binnenkwam omhoog van 2157 in 2012 tot 42.777 in 2014. En dit jaar breekt al weer alle records. In de eerste twee maanden werden alleen al 28.535 asielaanvragen ingediend. Na Italië en Griekenland is Hongarije het derde land van binnenkomst voor asielzoekers in de EU.

De laatste maanden betrof het voor een groot deel Kosovaren. Vandaar dat de regering consequent sprak over economische vluchtelingen. Hoewel die Kosovaren in januari en februari inderdaad in de meerderheid waren, meldden zich volgens Kitty McKinsey van de UNHCR sinds begin 2014 ook bijna 20.000 Afghanen en Syriërs en een toenemend aantal Irakezen, onmiskenbaar mensen uit crisisgebieden.

Volgens premier Orbán dreigt Hongarije "een bestemming te worden voor degenen die hun thuisland verlaten in de hoop op een beter bestaan, en zo te veranderen in één groot vluchtelingenkamp. Dat kunnen we vermijden als we stevig optreden. Het moet duidelijk worden dat het niet de moeite loont om naar Hongarije te komen, omdat je hier wordt gearresteerd, vastgezet en gedeporteerd, en terwijl je hier bent, word je gedwongen te werken."

Er is niet alleen sprake van massale detentie, maar ook van asielprocedures die in luttele dagen worden afgewikkeld, zonder mogelijkheid van beroep, zodat afgewezen vluchtelingen meteen naar huis teruggestuurd kunnen worden. Dit soort maatregelen botsen met EU-richtlijnen. In 2012 is Hongarije op de vingers getikt vanwege de bestaande detentiekampen, die toen kortstondig werden gesloten en vervolgens onder een andere naam weer heropend. Antal Rogán, fractievoorzitter van regeringspartij Fidesz: "Wij hebben geen tijd om te wachten tot Brussel ook anti-immigratie wordt."

Om dat standpunt kracht bij te zetten wil Rogán de burgers in een 'nationale raadpleging' hun mening vragen over het immigratiebeleid. De uitkomst laat zich raden. Hoewel slechts 1,4 procent van de bevolking uit het buitenland komt - en dat zijn voor het merendeel nog Hongaars-taligen uit de buurlanden - geldt Hongarije als een van de meest xenofobe landen van Europa.

Vooral van moslims moeten de meesten niets hebben. Ook het feit dat honderdduizenden Hongaren in 1956 zelf voor het communisme zijn gevlucht, stemt hen niet milder tegenover asielzoekers uit het Midden-Oosten. Gábor Gyulai van het Helsinki Comité: "We hebben dat argument weleens in discussies gebruikt, maar dan is de reactie: 'Ja, maar dat was anders: wij zijn Europeanen'."

De regering gebruikt de vluchtelingenstroom volgens Gyulai om de aandacht af te leiden van binnenlandse kwesties. Het klopt weliswaar dat tienduizenden mensen de grens oversteken, maar die blijven als het even kan niet hangen. Iedereen wil door naar Noord-Europa en 80 procent van de asielzoekers verlaat Hongarije binnen tien dagen, 40 procent zelfs al binnen 48 uur.

Officieel zouden die mensen door het land waar ze zich uiteindelijk melden, teruggestuurd moeten worden naar Hongarije als eerste land van binnenkomst in de EU. Dat is wat politici ook aanvoeren. In de praktijk gebeurt dat zelden. De meeste landen aarzelen om mensen terug te sturen naar een land waarvan het asielbeleid geen beste reputatie heeft. Vorig jaar werden 827 mensen uit andere EU-landen naar Hongarije teruggestuurd. Als het beleid verder verslechtert, zal dat aantal afnemen, aldus Gyulai.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden