Hongarije hoopt op genade van financiële markten

„Vroeger praatten mensen over hun kinderen, nu zijn hypotheken het belangrijkste gespreksonderwerp. Zelfs mijn manicure praat nergens anders over”, verzucht mediaconsulent Margit Kohanecz. Haarzelf vergaat het niet anders. Een paar jaar geleden nam ze een hypotheek om de bouw van een nieuw huis te financieren, in Zwitserse franken omdat de rente dan veel lager was dan die van een hypotheek in Hongaarse forinten. Een goede deal, leek het. Nu heeft ze er slapeloze nachten van.

Pakweg anderhalf miljoen van de 10 miljoen Hongaren heeft zijn huis, auto, plasma-tv of zelfs een Afrikaanse safari met een lening in buitenlandse valuta gefinancierd, lekker gemaakt met een lage rente en onvoldoende gewaarschuwd voor de risico’s.

Mensen verdienen forinten. Een lage wisselkoers kost hun veel geld. Door berichten over mislukte onderhandelingen over een IMF-lening tuimelde de munt deze week in twee dagen van 276 naar meer dan 290 forint voor een euro. Kohanecz volgt het met argusogen. Iedere koersval vergroot haar financiële zorgen.

Volgens de Hongaarse Nationale Bank zitten 300.000 mensen acuut in nood en steeg het aantal Hongaren met aflossingsproblemen van 170.000 in maart 2009 tot 825.000 een jaar later. Voor de regering was dat onlangs reden om hypotheken in vreemde valuta te verbieden. Kleinere leningen in euro’s, Zwitserse franken of Japanse yens mogen nog wel.

Toen ze haar hypotheek afsloot, was de wisselkoers 250 forint voor een euro. Met 276 forint was Kohanecz nog steeds gunstiger uit dan met een forinthypotheek, zegt ze, want dan had ze 16 procent rente betaald. Maar die koers was wel het maximum wat ze kan betalen.

De zwakke munt is niet haar enige probleem. Toen ze begon te bouwen, rekende ze op de verkoop van haar oude huis. Maar dat staat al een jaar op de markt, en de belangstelling is nihil. De vraagprijs is inmiddels met 20 procent gedaald en zit onder het bedrag dat ze geleend heeft.

Onder druk van de regering bieden banken de mogelijkheid om valutaleningen om te zetten in forintleningen. Kohanecz heeft daar serieus naar gekeken, maar het niet gedaan: „Als ik de hypotheek oversluit, is die waardevermindering een probleem. Een vriendin moest haar bank vanwege de waardevermindering zelfs een extra onderpand geven voor haar bestaande hypotheek. Ze heeft nu ook een lening op haar auto. En forinthypotheken hebben nog steeds een hoge rente.”

De Hongaarse regering wil een staatsfonds oprichten om noodlijdende hypotheekhouders te helpen. Maar het IMF wil bezuinigingen zien en juist dat fonds was een van de punten waarop de onderhandelingen stukliepen.

Kohanecz hoopt dat de zaak met een sisser afloopt, en zowel de regering als Hongaarse financiële analisten delen die hoop.

„Feitelijk is er niet zoveel gebeurd,” zegt Dávid Németh, macroanalist bij de ING Bank in Boedapest, „De regering had vooraf al gezegd dat ze dit kwartaal toch niet van plan was gebruik te maken van een IMF-lening.”

Dat wordt anders, zegt hij, als ze er ook bij de onderhandelingen in het najaar niet uitkomen. Die kans bestaat, aangezien er in september lokale verkiezingen zijn. Premier Viktor Orbán heeft al gezegd dat hij in deze kwestie „geen stap achteruit zal doen”.

De grootste zorg, erkent Németh, is de reactie van de internationale financiële wereld. Enkele weken geleden raakte de forint ook in vrije val na uitspraken van topfunctionarissen van regeringspartij Fidesz, dat Hongarije de richting van Griekenland opging. Die rel werd toen gesust, maar voor Margit Kohanecz en anderhalf miljoen anderen zou het slecht nieuws zijn als de financiële markten hun vertrouwen in Hongarije definitief kwijt zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden