Honderd worden: niet altijd een pretje

Mevrouw Klomp (100) komt al een paar jaar niet meer buiten.Beeld Maartje Geels

Bijna 2100 honderdplussers telde het CBS op 1 januari, twee keer zoveel als begin deze eeuw. Bijna de helft van deze groep was die dag precies 100 jaar oud. De 105de verjaardag is nog maar weggelegd voor 44 mensen en Nederland kent nog maar een enkele 111-jarige en één 112-jarige. Die laatste, Egbertje Leutscher, overleed overigens na de peildatum van dit onderzoek.

Eerder Zweeds onderzoek suggereert dat negentigers van nu aanmerkelijk gezonder zijn dan hun leeftijdgenoten van een kwart eeuw terug. Geldt dat ook voor degenen die de 100 halen? "Het is nog maar de vraag of die in gezondere toestand zijn dan vroeger", zegt de Maastrichtse hoogleraar sociale geriatrie Ruud Kempen. De 'gezonde leeftijdsverwachting' - het aantal jaren dat de mens zonder al te veel ziektes leeft - stijgt wel, maar ligt nog rond de 80 jaar. "Als er dan weer een honderdjarige de krant haalt die nog fit is en regelmatig een sigaretje rookt, moeten we zeker niet denken dat het met de hele groep zo gaat. Die leeftijd zal niet altijd prettig zijn."

Het CBS voorspelde gisteren opnieuw een verdubbeling van het aantal 'centenarians', Volgens sommigen is de eerste Nederlander die 135 jaar oud wordt, al geboren. "Met dat soort voorspellingen zou ik uiterst voorzichtig zijn", zegt Kempen. "Ook al worden de leefomstandigheden nog beter, nieuwe ontwikkelingen zoals het groeiende overgewicht kunnen die trend weer drukken."

De sterksten halen de 100 en volgens Kempen is er geen standaardrecept. "Als ik toch iets moet aanraden, zou ik zeggen 'geniet van het leven'. Neerslachtigheid en depressie zijn slecht voor de levensverwachting."

Wordt u ook 100?
Zelf kijken of u 100 jaar wordt? Vul de test in op www.livingto100.com. Artsen van de Boston University vragen in deze lijst onder meer naar de ziektegeschiedenis in de familie, hoe oud uw voorvaderen waren, of u rookt en beweegt. Het resultaat is de voorspelling hoe oud iemand vermoedelijk wordt - uiteraard zonder garantie. Anders dan Nederlandse collega's vinden Amerikaanse artsen het belangrijk dat mensen regelmatig een medische keuring ondergaan of cholesterol meten. Wie dat deel negeert, krijgt nog steeds een paar zinnige adviezen om de kans te vergroten dat men 100 wordt.

'Magere Hein? Kon ik hem maar bellen'

Eén afscheidskus wil de honderdjarige mevrouw Klomp wel. Eentje? Twee zul je bedoelen; voor elke wang één, gebaart ze vanuit haar zwartleren stoel.

Mevrouw Klomp wil thuis doodgaan. Thuis is één hoog op de Postjeskade in Amsterdam met uitzicht op het Rembrandtpark, waar ze al 44 jaar woont. Haar dagen zijn simpel. Wassen. Sneetje brood. "In de stoel." Televisie aan, volume op tien. "Ik hoor slecht."

Buiten komt ze niet. Al een paar jaar niet meer. Op de hoes van de elektrische traplift ligt een dun laagje stof. Haar benen 'doen' het niet meer. "Ik loop in huis al met zo'n ding", zegt Klomp, gebarend naar de blauwe rollator: "Kom daar de trap maar eens mee af".

Ze spreekt gekscherend over de 'geneugten van haar leeftijd' als ze het heeft over 'wat' ze allemaal niet meer kan. Een boek lezen, bijvoorbeeld. Ze probeert het wel, daar niet van, dan zet ze haar leesbril op, en pakt ze het vergrootglas erbij, om die een paar minuten later weer weg te leggen.

De lichamelijke aftakeling maakt haar niet cynisch. Ze glimlacht veelvuldig. Ze heeft daar alle reden toe, vindt ze. Klomp heeft een 'fijne tijd' gehad, twintig jaar met haar man die in 1964 overleed, veel mooie herinneringen. Hardlopen. Bootje varen. Dansen. Ze was graag onder de mensen. En nog steeds.

Ze heeft veel aanloop. Buurtkinderen, de wijkagent, haar kleindochter en kleinzoon en haar dochter ('komt dagelijks').

Of het niet makkelijker zou zijn voor mevrouw Klomp om in een verpleeghuis te wonen? Met wegwerpgebaar: "Tussen die halve debielen? Doe me een lol, zeg."

Misschien zit het in de genen, dat oud worden, haar vader werd 79, moeder 84. Een trucje om honderd jaar te leven heeft ze niet.

Wel een wens: thuis sterven. Waar haar moeder en tante stierven, die ze tot de dood toe verzorgde. Het wachten is op 'Hein'. Op wie? "Magere Hein", zegt Klomp. Als ze 'm kon bellen, zou ze het doen, zegt ze, en hem meedelen: "Het is mijn tijd, kom me maar halen".

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden