Homs valt, Assad wil nu Aleppo

De opstandelingen werden opgehaald in groene regeringsbussen, onder begeleiding van de VN. Beeld afp

De 'hoofdstad van de Syrische revolutie' is gevallen. Na drie jaar oorlog en belegering is de slag om Homs voorbij. In het oude centrum van de stad hielden tot gisteren zo'n 1200 rebellen stand tegen het regeringsleger. Ondanks alle beloftes om zich dood te vechten, konden de opstandelingen de druk van de belegering door de troepen van Assad niet langer weerstaan. Zij kozen uiteindelijk voor de evacuatie, een beslissing met grote gevolgen.

De opstandelingen werden vanuit hun schuilplaatsen opgehaald door groene regeringsbussen, onder begeleiding van de VN. Sommige strijders probeerden hun schaamte te verhullen met een glimlach, maar de uitgemergelde en bleke gezichten straalden vooral wanhoop uit. De vernedering was compleet toen politieagenten de wacht hielden terwijl zij vervoerd werden in bussen.

De val van Homs kwam niet als een verrassing. De rebellen hadden zich al in een vroeg stadium in de nesten gewerkt, niet alleen door zich in een stad te begeven, maar ook door de binnenstad uit te kiezen als strijdtoneel. De Cubaanse leider Fidel Castro waarschuwde al eens dat de stad 'het graf' is van de 'guerrilla', met name vanwege het gevaar van omsingeling.

Als de prooi van een wurgslang
Dat laatste overkwam de rebellen in Homs vorig jaar, toen het Syrische leger alle wijken rondom de binnenstad in handen kreeg. Eenmaal afgesneden van alle voedsel- en munitievoorraden, voelden ze de tijd dringen. Hun positie leek veel op die van een prooi van een wurgslang. Met iedere poging die mislukte om de binnenstad te ontzetten, nam de greep van het regeringsleger verder toe. Een aantal Al-Kaidastrijders probeerde vorige maand uit wanhoop zelfs de omsingeling te doorbreken met zelfmoordaanslagen.

Hoewel de geëvacueerde strijders mogen vertrekken naar andere gebieden in Syrië, met behoud van lichte wapens, is de psychologische schade bij de rebellen enorm. Met het akkoord erkennen zij impliciet het gezag van Assad, een doodzonde in de ogen van veel collega's. Op Twitter probeerden rebellen het verlies van Homs dan ook elkaar in de schoenen te schuiven.

Hoogverraad in de ogen van Assad-aanhangers
Een Al-Kaidastrijder in Aleppo stelde voor om de geëvacueerde strijders ter dood te veroordelen bij terugkomst. Maar ook de Syrische regering kreeg kritiek te verduren van haar achterban. Het besluit om de rebellen de aftocht te geven, werd door een Assad-aanhanger op Twitter omschreven als 'hoogverraad'.

De overgave van de rebellen heeft waarschijnlijk de meeste invloed op de calculerende burgers in rebellengebied. De militaire successen van Assad maken het voor veel Syriërs steeds gevaarlijker om de rebellen te blijven steunen. De opstandelingen kunnen zich niet veel fouten veroorloven als zij het vertrouwen van veel burgers willen behouden.

Nu Homs is gevallen, bereidt de regering zich rustig voor op de allesbeslissende slag om Aleppo. In de grootste stad van Syrië probeert het regeringsleger dezelfde omsingelingstactiek toe te passen. De wijken in handen van de regering hebben het patroon van een nijptang: de regeringstroepen in het noordwesten- en oosten van de stad zijn zo'n twee kilometer van elkaar verwijderd om de rebellen compleet te omsingelen. Als de afstand tussen de troepen is gedicht, dan kan Syrië zich opmaken voor de grootste belegering uit de recente geschiedenis.

De wijk van pater Frans
De Nederlandse pater Frans van der Lugt (1938-2014) verbond zijn lot aan dat van de binnenstad van Homs. Hij woonde bijna vijftig jaar in Syrië, en was niet van plan om te vertrekken toen de oorlog uitbrak. Pater Frans koos ervoor om met de mensen achter te blijven, in ieder geval zolang de belegering voortduurde. Precies een maand voordat de belegering ten einde kwam, werd pater Frans vermoord - waarschijnlijk door een Al-Kaidastrijder. Zijn moordenaar zat gisteren mogelijk tussen de geëvacueerden.

Beeld Trouw
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden