Homoseksualiteit / Positie aartsbisschop Canterbury aangetast

Het 'vrijwillig' terugtreden zaterdag van deken Jeffrey John, die de eerste openlijk homoseksuele (hulp)bisschop in de anglicaanse kerk van Engeland had moeten worden, heeft de positie van aartsbisschop Williams van Canterbury, geestelijk hoofd van de Engelse staatskerk en van de anglicaanse wereldgemeenschap, ondermijnd.

De progressieve vleugel binnen de kerk is woedend op Williams omdat hij de deken heeft laten vallen. Evangelicale pressiegroepen zijn weliswaar tevreden nu ze hun zin hebben gekregen, maar ze zijn uit op meer. De aartsbisschop dreigt hierdoor tussen twee stoelen te belanden. Links vindt de aartsbisschop een 'slapjanus' en dreigt met acties, rechts vindt dit ook en is vastbesloten dat uit te buiten. Zo verliest hij aan beide kanten steun.

Waarom de progressieven vooral gebeten op hem zijn is dat hij in hun ogen bij de affaire-Jeffrey John hypocriet optrad. Aan de ene kant verweet hij de evangelicalen homofoob gedrag en zei hij dat homoseksuelen 'meer dan welkom' zijn binnen de Engels-anglicaanse kerk, terwijl hij aan de andere kant deken John enorm onder druk heeft laten zetten om af te zien van zijn benoeming. Omdat Williams eerder had ingestemd met de keuze en de Engelse vorstin eveneens, kon alleen John zelf zijn benoeming ongedaan maken.

Hij was dat aanvankelijk helemaal niet van plan, als we deken Colin Slee moeten geloven, een goede vriend van John. Afgelopen zaterdag werd het middelpunt van alle commotie echter ontboden op Lambeth Palace, de Londense ambtswoning van Williams. Daar legden hoge stafleden hem een tevoren opgestelde verklaring voor waarin hij afzag van de benoeming. Of de deken maar even wilde tekenen. John weigerde. Daarop werd hij zes uur lang zwaar onder druk gezet. Hierbij zou Williams stafchef Jeremy Harris, voormalig BBC-journalist, een hoofdrol hebben gespeeld. 'Uitgeput en verwilderd', aldus vrienden, ging deken Jeffrey John ten slotte overstag.

Kringen rond Lambeth Palace zeggen dat Williams bij zijn aantreden als aartsbisschop geen eigen stafleden mocht meenemen. Hij zit nu opgescheept met de niet al te progressieve staf van zijn voorganger Carey. Deze leden zijn bepaald geen voorstander van homoseksuele bisschoppen.

Lambeth Palace ontkent dat vrijdag overleg is geweest met de negen bisschoppen die zich tegen Johns benoeming hadden uitgesproken. Anderzijds is ook geen enkele voorstander, zoals de aartsbisschop van York -na de koningin en de aartsbisschop van Canterbury de hoogste in rang binnen de kerk- gehoord.

Reden waarom Williams en zijn staf handelden zoals ze hebben gehandeld was angst dat de benoeming een scheuring teweeg zou brengen binnen de anglicaanse wereldgemeenschap (ruim zeventig miljoen leden). Daar is een meerderheid, aangevoerd door de Nigeriaanse aartsbisschop Akinola, fel tegen homoseksuele bisschoppen, zelfs als ze een celibatair leven leiden.

Inmiddels hebben de evangelicalen tijdens een weekend in Oxford besloten hun pijlen te richten op de wijding, deze maand, van de homoseksueel Gene Robinson tot bisschop van New Hampshire (VS). Daar zullen ze een zwaardere dobber aan hebben dan aan het geval-John. In tegenstelling tot de Engelse deken is Robinson gekozen door de leden van zijn eigen diocees.

Waarom hebben de evangelicale pressiegroepen in de Engelse staatskerk relatief veel invloed? Niet door hun getal. In totaal tellen ze zo'n 2500 leden, verdeeld over enkele tientallen parochies. Maar rijk zijn ze wel. De evangelicale parochies zitten in de betere wijken aan de rand van de grote steden. Daardoor halen ze veel geld op, waarvan ze een deel afdragen aan het bisdom waaronder ze vallen. Als ze dat niet meer doen gaan sommige bisdommen bankroet. Door hiermee te dreigen krijgen de evangelicalen vaker hun zin dan hun aantal rechtvaardigt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden