Hommage  aan het duister

De aandacht voor lichtvervuiling is toegenomen. Toch blijft de Nacht van de Nacht nodig, vindt de organisatie.

Normaal gesproken zijn er 's nachts zo'n 2500 sterren met het blote oog zichtbaar, in de steden zijn dat er slechts enkele, in het beste geval 10. Het zicht op de Melkweg is verdwenen bij meer dan de helft van de Europese bevolking. "Wij leven in een van de meest verlichte landen ter wereld, het zien van sterren is bijzonder geworden," zegt Sonja Raaijmakers, projectleider van de Nacht van de Nacht.

Lichtvervuiling vormt volgens De Natuur- en Milieufederaties een aanslag op het milieu, net zo goed als lawaai en stank. Ze organiseren de Nacht van de Nacht inmiddels voor de negende keer. En volgens Raaijmakers is er heus al een hoop verbeterd. "Zo zijn er gemeenten die hun lichtbeleid aanpassen of onnodige lantaarnpalen verwijderen in het buitengebied."

Raaijmakers merkt op dat steeds meer gemeenten en bedrijven belangstelling hebben om onnodige verlichting aan te pakken. "Zeker in tijden van crisis is het economisch aantrekkelijk om energiezuinig te verlichten."

Het platform lichthinder heeft al eens berekend dat een gemiddelde gemeente jaarlijks duizenden euro's verspilt aan decoratieve verlichting van panden en pleinen. Het verlichten van een kerktoren met vijf schijnwerpers kost zo'n 700 euro aan energie, waarvan het meeste licht de lucht in wordt gestraald. "Veel kerktorens en monumenten worden van onderaf beschenen, terwijl het van bovenaf verlichten juist veel minder energie en licht kost."

Nieuw zijn lantaarnpalen die een smalle bundel naar beneden schijnen en 'katteogen' op de weg, die oplichten als er verkeer langskomt. De vernieuwingen betekenen wat Raaijmakers betreft niet dat de Nacht van de Nacht niet meer nodig is. "Er is resultaat geboekt, maar het kan altijd beter."

Jaarlijks wordt er volgens haar nog heel wat onnodig licht de duisternis in gestraald. Van lampen die niet alleen kassen, maar ook de omgeving oplichten tot beveiligings-schijnwerpers in de tuin. Maar ook de vele lichtmasten langs het wegennet, de projecties op monumentengevels, de witverlichte sportvelden en reclameborden langs de snelweg.

En voor al die elektrische voorzieningen moeten fossiele brandstoffen worden opgestookt en dat betekent een ongewenste uitstoot van kooldioxide. Maar mensen hebben volgens de milieufederaties ook direct last van lichtvervuiling. "Uit onderzoek van platform lichthinder is gebleken dat sinds de komst van de elektrische lamp mensen gemiddeld 1,5 uur korter zijn gaan slapen." Het valt volgens Raaijmakers dan ook niet uit te sluiten dat licht in combinatie met slaaptekort en stressfactoren, een slecht effect heeft op de gezondheid.

Niet alleen mensen ondervinden hinder van te veel licht. De meeste diersoorten in Nederland zijn 's nachts actief. En met reden. Toch lastig als een roofdier zijn prooi wil besluipen, maar allang door het potentiële slachtoffer is opgemerkt.

Nacht van de Nacht
De Nacht van de Nacht bestaat dit jaar uit zo'n 300 activiteiten overal in Nederland. Van sterren kijken tot vleermuizentochten.

In Monnickendam kunnen bezoekers een zintuigenwandeling door het Purmerbos lopen.

In Arnhem beleven bezoekers de nacht op het water tijdens een boottocht op de Waal. En altijd al eens in het donker willen kanoën? Dat is mogelijk in het centrum van Utrecht. Kinderen kunnen zich tijdens het speciale 'Nacht van de Nacht festival' in Middelburg laten schminken in 'Glow in the Dark'.

Dineren in het donker kan bij verschillende restaurants in heel Nederland van Drenthe tot Zeeland, want proef je het verschil tussen kip en vis als je niet ziet wat er op je bord ligt?

In Den Haag wordt een lezing gehouden over de effecten van kunstlicht op de flora en fauna. In Almere kun je 's nachts in bomen klimmen.

Alle activiteiten zijn te bekijken op de website www.nachtvandenacht.nl.

Langs de Putterweg bij Ermelo is goed te zien hoe de nieuwe straatverlichting (rechts) minder lichtvervuiling geeft.

In de nacht van zaterdag 26 op zondag 27 oktober, wanneer de klok een uur teruggaat, wordt de Nacht van de Nacht voor de negende keer georganiseerd. De actie heeft als doel het teveel aan licht en energieverbruik aan te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden