Homerus lezen is echt zo gek nog niet

Kennis van de Klassieke Oudheid kan wel degelijk nuttig zijn voor studenten van nu, betoogt Inger Kuin.

Het is niet nodig dat artsen Homerus uit het hoofd kunnen citeren, vindt Marli Huijer (Letter en Geest, 3 oktober). Ik ben dat wel met haar eens. Maar, anders dan Huijer, pleit ik er wel voor dat ze het eens gelezen hebben. En misschien ook een beetje Hippocrates, als ze toch bezig zijn. Ideeën uit het oude Griekenland over het menselijk lichaam en over ziekte hebben de ontwikkeling van de hedendaagse geneeskunde sterk beïnvloed. Homerus' 'Ilias' geeft een tijdloos en aangrijpend inzicht in de uitersten van mentaal en fysiek lijden van de mens. Hier kunnen artsen die iedere dag te maken hebben met dood, ziekte en de emoties van patiënten best wat aan hebben, lijkt me.

Huijer verzet zich tegen de opkomst van bildung in het debat over academisch onderwijs. Volgens de Denkeres des Vaderlands kunnen universiteiten studenten beter 'een mengeling van Chinese, Marokkaanse, Turkse en Surinaamse literatuur' laten lezen. Anderzijds moeten studenten leren 'hoe ze netwerken kunnen aanspreken, politieke organisaties en media gebruiken en anderen mobiliseren'. Met het eerste ben ik het eens: de niet-westerse literatuur verdient meer aandacht in het hoger (en middelbaar) onderwijs. Maar met de andere helft van haar pleidooi slaat Huijer de plank mis.

Het idee dat universiteiten studenten kennis en vaardigheden aanleren die ze direct kunnen gebruiken in de samenleving gaat voorbij aan één van de grote deugden van het Nederlandse hoger onderwijs: de splitsing tussen hoger beroepsonderwijs en academisch onderwijs.

Bij beroepsonderwijs worden studenten rechtstreeks voorbereid op de professionele praktijk. In het academisch onderwijs doen studenten, als het goed is, een brede intellectuele bagage op waar ze uit kunnen putten om zelf ideeën te vormen voor de (politieke) realiteit. Van academisch opgeleiden wordt immers verwacht dat ze abstracte, algemene kennis op productieve en creatieve wijze kunnen vertalen naar concrete situaties in werk en leven.

Als onderzoeker en deeltijddocent Oude Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen voel ik mij ook genoodzaakt in het geweer te komen tegen de karikatuur die Huijer schetst van onderwijs over de Klassieke Oudheid, in dienst van haar argument tegen het bildungsideaal. Het uit het hoofd leren van Homerus is, gek genoeg, aan de universiteit geen speerpunt meer anno 2015.

Een collega en ik geven op het moment een seminar over Romeins Griekenland. Thema's die centraal staan zijn traumaverwerking na een oorlogssituatie en hoe lokale politieke gemeenschappen zich aanpassen aan een nieuwe machthebber ver weg. Collega's geven vakken over urbanisme of religieuze diversiteit in de Oudheid. De ervaring leert dat onze studenten goed in staat zijn om zowel een beter begrip van de Oudheid te verwerven als op genuanceerde wijze betekenisvolle parallellen te trekken met hedendaagse problemen.

Gelukkig zijn oudhistorici en classici niet de enige die de het belang van de Klassieke Oudheid inzien. Het nationale onderzoeksinstituut voor klassieke studies, Oikos, hield afgelopen weekend een bijeenkomst met de onderzoeksgroep Anchoring Innovation, die onderzoekt hoe in de Oudheid succesvolle innovaties werden verankerd in iets bekends.

Een hoogleraar Business Administration woonde onze bijeenkomst bij. Hij zou graag willen dat zijn studenten meer zouden leren over hoe innovatie tot stand kwam in de Oudheid. Hoe mensen meer dan 2000 jaar geleden reageerden op nieuwe dingen kan, volgens hem, van belang zijn voor het goed inbedden van innovaties anno nu. Homerus kan nog best een tijdje mee.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden