Hollywood heeft een boodschap

Uit Hollywood komen, na jaren van vooral pretproducties, weer geëngageerde films. Ze winnen zelfs Oscars.

'Ik ben er trots op dat ik uit de pas loop'. Met deze woorden nam acteur George Clooney zijn oscar voor de olie-thriller 'Syriana' in ontvangst. Clooney was er als 'beste acteur in een bijrol' trots op om onderdeel uit te maken van Hollywood, en als zodanig uit de pas te lopen met de rest van Amerika. Hij was niet de enige die zich liet voorstaan op een kritisch, links-liberaal gedachtengoed.

Dat Los Angeles een van de best geoliede industrieën ter wereld herbergt, waar miljarden worden verdiend aan 'entertainment', hebben we vooral de afgelopen twee decennia goed kunnen ervaren. De jaren tachtig en negentig brachten 'blockbusters', 'remakes' en 'romcoms' (romantische komedies) in overvloed. De tijden waren er naar, zou je kunnen zeggen. Nu Amerika zijn nieuwe oorlogen voert en ook genoeg binnenlandse problemen heeft, komt Hollywood voorzichtig uit zijn dommel.

Sommige regisseurs vinden dat Hollywood al veel eerder had moeten beginnem met het maken van maatschappijkritische films. “Gevaarlijk, al dat escapisme“, zei Paul Verhoeven vorig jaar in het documentaire portret 'Nou, Dat Was 't Dan!' (2005). Verhoeven is bekend om zijn kritiek op de oorlog in Irak en - zoals hij het noemt - het 'Amerikaanse imperialisme'. Die kritiek verpakte hij een decennium geleden in zijn controversiële science-fictionfilm 'Starship Troopers' (over een fascistisch georiënteerd regime dat zonder benul een oorlog op een andere planeet begint). Hij vergeleek het Hollywood-escapisme zelfs met het luchtige vermaak dat de Duitse filmindustrie in de jaren dertig bracht. Entertainment als afleiding van dringende sociale en politieke kwesties deed het toen ook al goed, zo wilde Verhoeven maar zeggen. Nog geen jaar later, komen er vanuit Hollywood geluiden waar de Nederlandse Hollywood-regisseur best tevreden mee zou kunnen zijn.

George Clooney is al enkele maanden de grote aanjager van meer engagement in de Hollywood-cinema. Voor zijn optreden in de film 'Syriana' mocht hij na een voortreffelijke campagne uiteindelijk het oscarpodium bestijgen. Clooney speelde een gedesillusioneerde CIA-agent in het Midden-Oosten die door Washington eerder wordt gesaboteerd dan ondersteun. Clooney is een pleitbezorger van meer serieuze reflectie op het politieke beleid van de regering-Bush in Washington. Hij riep Hollywood zelfs uit tot het bastion van waaruit in het verleden altijd al voor mensenrechten is gestreden. “Actrice Hattie McDonald werd hier in 1940 al met een oscar bekroond, op het moment dat zwarte Amerikanen nog achterin de bus plaats moesten nemen“, aldus Clooney. Zijn verwijzing naar de zwarte actrice, die de 'mammy' speelde van Scarlett O'Hara in 'Gone With The Wind' (1939) viel in goede aarde. De Afro-Amerikaanse Hollywood-gemeenschap is al enkele jaren opvallend goed vertegenwoordigd op het oscargala, en reageerde instemmend. De met kettingen behangen en met gouden tanden grijzende 'rappers' uit de film 'Hustle & Flow' kaapten even later de oscar weg met hun lied 'It's Hard Out Here For A Pimp' ('Het is zwaar voor een pooier').

En hoewel de Nederlands-Palestijnse regisseur Hany Abu-Assad buiten de boot viel met 'Paradise Now', ging de oscar voor de beste buitenlandse film naar het Zuid-Afrikaanse 'Tsotsi' dat morgenavond in het Amsterdamse Tuschinski-theater op het programma staat als openingsfilm van het 8ste Amnesty International Filmfestival. De kersverse oscarwinnaar en mensenrechten-beijveraar Gavin Hood, die morgen bij de première van zijn film in Amsterdam aanwezig zal zijn, hoefde het alleen nog maar uit te schreeuwen: 'Leve Afrika!'

Natuurlijk waren er ook belangrijke prijzen voor een Amerikaanse literaire held ('Capote') en een zingende country girl ('Walk the Line') maar met een alleszins nette verdeling van de oscars over sociaal en politiek geëngageerde films als 'Brokeback Mountain', 'Crash', 'Syriana' en 'The Constant Gardener' (zie kader) heeft Hollywood zonder meer zijn serieuze gezicht laten zien. Niet voor niets was er een ere-oscar voor de 81-jarige Robert Altman.

Robert Altman voert al sinds jaar en dag zijn eigen koers binnen Hollywood en in 1970 de verrukkelijke oorlogsparodie 'MASH' maakte. En met een feestelijke montage van politieke films (waaronder 'All the President's Men', 'Network', 'On The Waterfront', 'The Insider', 'Philadelphia' en 'The Front') werd niet alleen op het verleden, maar vooral op de toekomst gewezen.

Opvallend is, dat er tussen de bedrijven door ook op piraterij werd gewezen. Hollywood liep het afgelopen jaar veel inkomsten mis door het illegaal downloaden en kopiëren. Het zijn vooral jongeren die massaal films downloaden, met name de grote kaskrakers. Zij dreigen te hele entertainmentmarkt te torpederen.

Zo gezien zou het huidige politieke klimaat in Hollywood ook een kwestie kunnen zijn van heel slim inspelen op een drastisch veranderende markt. Door engagement nu duidelijk op de kaart te zetten, en een ander publiek aan te spreken, wordt er een publiek gewaarborgd dat op de lange termijn wel eens van levensbelang zou kunnen zijn voor Hollywood. Het is en blijft ook industrie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden