Analyse Holleeder

Holleeder is al lang opgevolgd

Beeld ANP

De opvolgers van Holleeder handelen in grotere partijen drugs, zwaaien met zwaardere wapens en zijn slordiger. Maar cruciaal in de aanpak blijft: pak met getuigenissen de grote vissen.

Een paar seconden voordat Shurandy S. vorig jaar maart de broer van een kroongetuige doodschoot in diens bedrijf in Amsterdam-Noord liet hij zijn gezicht goed herkenbaar zien voor de beveiligingscamera. Na de liquidatie verliet hij zijn vluchtauto niet ver weg van het bedrijf en kon de politie al snel aangetroffen dna combineren met het profiel van de 40-jarige, tot dan toe beschouwd als relatief lichte crimineel.

De arrestatie van S. geeft de overeenkomsten aan die de nieuwe lichting onderwereldfiguren heeft met Willem Holleeder. Wie uit de school klapt, wordt excessief gewelddadig bedreigd. Ook om te zorgen dat anderen hun mond houden. Het zou zomaar kunnen dat de huidige topcriminelen al zagen aankomen dat de relatief nieuwe inzet van de kroongetuige door justitie een extra gevaar voor hen vormt. Het vonnis van gisteren is er nieuw bewijs voor.

Rechtbanktekening van Willem Holleeder en zijn advocaten Robert Malewizc en Sander Janssen tijdens de uitspraak in de zaak tegen de Amsterdamse topcrimineel. Beeld ANP

Automatische vuurwapens 

Toch gaan de opvolgers van Holleeder (61) en zijn oude compagnon en generatiegenoot Dino Soerel – al eerder tot levenslang veroordeeld –een stuk verder. Voor hen is de familie van een tegenstander ook een doelwit. Het gebruik van automatische vuurwapens is voor hen eerder gewoonte dan uitzondering geworden, concludeerde het wetenschappelijk instituut van justitie WODC al twee jaar terug. Criminaliteitsbestrijders markeren de overgang van de oude ‘Hollandse’ school naar de nieuwe ‘mocro-maffia’ in 2012. Soerel was toen al opgeborgen en Holleeder kon na een eerdere straf hoogstens nog furore maken bij televisieprogramma’s als ‘College Tour’. In dat jaar werden twee mannen opgejaagd in de Amsterdamse Staatsliedenbuurt en na herhaaldelijke beschietingen op straat gedood. Het gaat om openlijk geweld met groot risico op onschuldige slachtoffers, dat niet te vergelijken is met de gerichte afrekening van ‘onderwereldbankier’ Willem Endstra in 2004, op de stoep voor zijn eigen kantoor.

Soerel was van Surinaamse afkomst. De nieuwe lichting mag dan ‘mocro-maffia’ heten, behalve Marokkanen zitten er allerlei nationaliteiten in en het gaat om verschillende groepen die elkaar bestrijden. Als het aantal liquidaties een maatstaf is voor zware criminaliteit, dan hebben zij ervoor gezorgd dat het aantal van ruim twintig afrekeningen per jaar sinds Holleeder op peil is gebleven. Maar de ‘Hollandse school’ is nog niet uitgespeeld en ook de Brabantse drugsmaffia draagt bij aan de afrekencijfers. Cocaïne is alleen maar meer de drijfveer van deze criminele organisaties en vooral ook van hun onderlinge gewelddadige strijd. De prijs is de afgelopen jaren gedaald en door de versnippering is de concurrentie groot. Wie wil overleven, moet zijn marktaandeel op peil houden door de ander uit te schakelen.

Levenslang lijkt buiten Holleeder ook al voor de nieuwe lichting de norm te worden. Toch valt op dat de nieuwe kopstukken, deels van Marokkaans-Nederlandse afkomst, buiten beeld blijven. Justitie zoekt al geruime tijd tevergeefs naar Ridouan T, de man twintig jaar jonger dan Holleeder die aan een reeks van liquidaties wordt gelinkt, inclusief de genoemde moord op de broer van een kroongetuige.

De politiemensen en aanklagers die WODC-wetenschapper Barbra van Gestel voor haar onderzoek sprak, wijzen op het grote belang van getuigenverklaringen. “Het is voor justitie heel lastig om de mensen achter de liquidaties te pakken te krijgen”, zegt Van Gestel. “Niemand wil praten, en daarvan ben je wel afhankelijk. Daarom is het toch wel een unicum dat het gelukt is Holleeder veroordeeld te krijgen.”

Lees ook:

Levenslang voor Holleeder

Het is de grote overwinning voor de aanklagers: nooit meer rijdt Willem Holleeder op zijn scooter door Amsterdam.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden