Hollandse waterbouwers zijn in New Orleans the good guys

Bijna drie jaar na de orkaan Katrina durft een derde van de bewoners van New Orleans nog steeds niet terug naar huis. Nederlandse waterexperts zijn ingehuurd om de stad aan de Mississippi-rivier weer veilig te maken.

Ze noemen het The Hurricane Highway. Het ontmoetingspunt van de brede kanalen Mr. Go en Intercoastal Waterway in de wateren van New Orleans is voor woeste golven de perfecte baan om vaart te maken. Tijdens het langsrazen van orkaan Katrina, augustus 2005, perste zich hier een muur van water doorheen. Afstevenend op de zwakke dijken. Die begaven het op rij en de stad liep vol als een badkuip.

Verantwoordelijke voor de kustbescherming is het Army Corps of Engineers, goed vergelijkbaar met onze Rijkswaterstaat. Inmiddels heeft het Corps alle 560 kilometer aan dijken weer aardig op orde. Daarbij werd, jawel, Hollandse waterkennis ingeschakeld. Ingenieursbureau Fugro verrichtte bodemonderzoek en concurrent Arcadis bouwde dijkverstevigingen. Tijdelijke drainagesystemen pompen overvloedig regenwater weg uit de stad.

Het Corps moet zorgen dat de dijken en waterkeringen voldoen aan de nationale norm van 1 op de 100 jaar. Dat wil zeggen: de constructies moeten bestand zijn tegen de zwaarste storm die in 100 jaar voorkomt. Een lachertje, als je het vergelijkt met onze Nederlandse norm van 1 op de 10.000 jaar. Wel geeft die vergelijking een vertekend beeld, omdat New Orleans in zijn normstelling rekening moet houden met veel extremere natuurkrachten. Maar dat het niveau van de dijken tijdens Katrina zelf lag op 1 op de 40 is zelfs volgens het Corps niet goed te praten.

Om een nieuwe catastrofe écht te voorkomen gaat het Corps op strategische punten afsluitingen aanleggen. Daarbij wist ingenieursbureau Arcadis uit Arnhem de grootste klus binnen te slepen die het Corps ooit uitbesteedde. Binnen een raamcontract van 200 miljoen dollar adviseert Arcadis de komende vier jaar over de aanleg van bruggen en waterkeringen, zoals bij The Hurricane Highway. Het bureau heeft wereldwijd 13.500 man in dienst, van wie ruim 5000 in de Verenigde Staten, verdeeld over 200 vestigingen. In New Orleans heeft een handjevol Nederlanders de regie in handen.

„Wij kunnen onze specifieke kennis hier goed inzetten”, zegt watermanager Piet Dircke (49) trots in het Arcadis-kantoor in New Orleans. Op de zestiende verdieping van de wolkenkrabber kijkt hij als op een landkaartje uit over de waterrijke stad. „Het Nederlandse polderlandschap en New Orleans lijken in veel opzichten op elkaar”, vertelt Dircke. „Beide liggen grotendeels onder de waterspiegel en hebben te maken met de dreiging vanuit zowel zee, meren als rivieren. De moerasbodem van New Orleans is ook goed vergelijkbaar met onze natte veenweide- en poldergrond.”

Om te laten zien hoe de ingenieurs van Arcadis in New Orleans bezig zijn, nodigde het bedrijf een aantal media, waaronder Trouw, uit om dit ter plekke te bekijken.

Zoveel overeenkomsten op papier, zoveel verschillen in praktijk. De dijken in New Orleans ogen naar Hollandse begrippen nogal simpel en laag. Waar hier langs de rivierbedding een brede, hoge grasheuvel ligt, moet New Orleans het doen met eenvoudige betonnen muren, zogeheten floodwalls. „Dat ligt enerzijds aan het ontbreken van goede stevige kleigrond om dijken mee te bouwen”, verklaart Dircke. „Anderzijds is het ruimtegebrek. In de Verenigde Staten ligt het onteigenen van privéterrein heel gevoelig.” Dircke wijst op borden met ’Stop met het stelen van eigendom’. „Mensen plaatsen zulke borden hier soms al als er een boom van ze gekapt moet worden.”

De arme, overwegend Afro-Amerikaanse inwoners voelen zich in de steek gelaten door de regering- Bush, die 16 miljard dollar vrijmaakte voor deltabescherming, maar hun stadsdelen nauwelijks helpt. Van alle 550.000 stadbewoners woont, drie jaar na dato, zeker een derde nog elders. Weg van hun waterstad, die is gebouwd op moerasgrond en gevangen ligt tussen de Mississippi River en twee reusachtige meren. De meeste weglopers willen terugkeren, blijkt uit onderzoek. Maar niet voor ze zeker weten dat ze veilig zijn, wanneer de volgende wervelende natuurramp zich aandient.

Woede over de misère wordt op de overheid botgevierd. Met Arcadis' partner, de falende dijkbeschermer, als grootste zondebok. Medewerkers van het Corps bevestigen dat ze in hun werk T-shirt fikse verwensingen naar het hoofd geslingerd krijgen. Voor personeel van Arcadis geldt echter het omgekeerde. De Hollanders worden door inwoners binnengehaald als verlossers, the good guys die het klusje wel komen klaren. Want Hansje Brinker, met zijn duim in de dijk, die kennen ze wel. ’Zijn jullie Nederlands? Komen jullie dan onze dijken maken? That’s fantastic!’ Naast de blokkade van de Hurricane Highway bedacht Arcadis voor een ander riviergedeelte een brug, die met een zakkende armconstructie als slagboom kan dienen. Voor enkele lokale havenbedrijven betekent dat het einde.

Natuur- en moerasgebied is gebaat bij het temmen van rivierstromen. De nieuwe kering zal het zoute water vanuit de Golf van Mexico tegenhouden. Dat schept kansen voor bijvoorbeeld schelvis en de cipressenbomen, die van nature veel aan de kust voorkomen, maar door verzilting verdwenen.

„Het is belangrijk om bij de aanleg van waterwerken waar mogelijk rekening te houden met ecologische verbeteringen”, zegt Dircke. „Die twee gaan soms hand in hand. Door moerasdelen te laten uitdijen kunnen we hier natuurlijke waterbuffers aanleggen.”

Volgens Dircke zijn de grote klussen in New Orleans een uithangbord voor zijn bedrijf. „Van het een komt het ander. In Florida zijn we bezig voor het natuur- en alligatorgebied The Everglades. Daar onderzoeken we hoe de waterkwaliteit het beste gereguleerd kan worden. In New York kijken we voorzichtig naar de mogelijkheden om Queens en Manhattan in de toekomst veilig te stellen voor hoger water. De klimaatverandering en de stijgende waterspiegel betekenen voor ons: wereldwijd werk aan de winkel. Katrina was een mondiale wake up call.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden