Hollands glorie met irritante Oranjekliek

Michiel de Ruyter

Regie: Roel Reiné Met: Frank Lammers, Barry Atsma, Sanne Langelaar, Egbert Jan Weeber ****

Tijdens de zoveelste zeeslag met die vermaledijde Engelse vloot, besluit Michiel de Ruyter opeens voorop te gaan bij het enteren van een van de vijandelijke schepen. De bevelhebber der Nederlandse zeemacht grijpt persoonlijk een touw uit de mast en slingert zich vanaf de reling van zijn Zeven Provinciën als een woeste piraat pardoes op het dek van de tegenstander.

Denk niet dat de monumentale film over het leven van de grootste Nederlandse zeeheld veel van zulke overdreven scènes bevat, die doen denken aan Pirates of the Caribbean. Frank Lammers, die rol van Michiel de Ruyter speelt, is geen Johnny Depp, de grappige acteur uit de wilde kaperfilms.

Michiel de Ruyter is een behoorlijk serieuze film over Nederland als grote zeevarende natie in de zeventiende eeuw. Met voldoende stuntmannen, ontploffingen en knappe special effects rond enorme zeegevechten om tweeënhalf uur vaderlandse geschiedenis aangenaam door te komen. Zoals regisseur Roel Reiné bedacht: Een film waarin Hollandse degelijkheid wordt gecombineerd met Hollywood-achtig drama.

Twee soorten strijd bepaalden het leven en de carrière van de Zeeuwse admiraal. Allereerst op zee tegen de Engelsen, met als hoogtepunt zijn beroemde tocht naar Chatham. We kennen allemaal dat finest moment van de Nederlandse marine, waarbij de ketting over de rivier bij Londen zou zijn kapot gevaren en waarna De Ruyter en zijn mannen zegevierend in Holland terugkeerden met de veroverde 'Royal Charles' op sleeptouw. De filmmakers gooien er bij zulke trotse overwinningen van de Republiek der Nederlanden een overdreven forse golf aanzwellende muziek en rood-wit-blauw vlaggewapper overheen. Zoveel symbolen van Hollands glorie dat het wel weer een grappig, relativerend effect heeft.

Het andere gevecht waarmee de nuchtere Vlissingse oorlogsheld te maken krijgt, speelt zich af in politiek Den Haag. De Ruyter zit klem tussen de aanhangers van de Oranjes en de staatsgezinden, die met de gebroeders Johan en Cornelis de Witt de republikeinse staatsvorm aanhangen. De film zet de Oranjekliek achter stadhouder Willem III weg als irritant, populistisch en hypocriet. De moord door het lynchende Oranjegepeupel op de gebroeders De Witt wordt heel wat objectiever behandeld dan vroeger op de lagere school in onze Oranjegezinde geschiedenislessen. Bij al dat Haagse spel om de macht blijkt De Ruyer eerder een verbinder te zijn dan een militair die voor een van de kampen kiest.

Bij grote scènes over de zeeslagen maakte de regisseur gebruik van afbeeldingen uit de schilderijen van de Hollandse schilders van die tijd. Op die manier zijn de computeranimaties van de zeegevechten geloofwaardig geworden.

Rest nog het menselijke verhaal. Over De Ruyter en zijn toegewijde vrouw Anna, gespeeld door Sanne Langelaar, met ontroerende trilling in haar stem wanneer haar man weer eens een onmogelijk gevaarlijke opdracht aanvaardt van de bureaucratische kooplui/politici in Den Haag. Allemaal eindigend in de tranentrekkende begrafenis in de Nieuwe Kerk in Amsterdam. "Bezorg hem het mooiste graf dat we kunnen maken", zegt die manipulerende stadhouder Willem III wanneer Michiel de kerk binnen wordt gedragen. Tsss.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden