Hollande waagt zich aan de pensioenen

Hervorming oudedagsvoorziening is politieke springstof in Frankrijk

PARIJS - De Franse regering gaat het pensioenstelsel hervormen, een operatie met een hoog ontploffingsgevaar. Vooral de gunstige positie van ambtenaren zorgt voor spanningen.

Premier Jean-Marc Ayrault ontving gisteren een rapport met aanbevelingen om het stelsel van de ondergang te redden. Als er niets gebeurt, dan gaapt er in 2020 een gat van 20 miljard euro in de pensioenkas.

Het is een moeilijke klus voor een regering van socialisten, die pas sinds kort hardop durven zeggen dat langer werken onvermijdelijk is. President François Hollande bijvoorbeeld drukte in 2001 de toenmalige premier Lionel Jospin nog op het hart de gepensioneerden met rust te laten. Het risico van een verkiezingsnederlaag zou te groot zijn.

En toen Hollande's voorganger Sarkozy in 2010 de pensioengerechtigde leeftijd verhoogde van 60 naar 62 jaar, steunden de socialisten de vakbonden die maandenlang actievoerden. De eerste daad van Hollande als president vorig jaar, was het in ere herstellen van de grens van 60 jaar voor werknemers die jong zijn begonnen met werken. Maar nu de ingreep van Sarkozy door de gevolgen van de crisis nog sneller dan gedacht onvoldoende blijkt en de Europese Commissie om actie vraagt, is het de beurt aan Hollande zelf.

Aan de hoogte van de pensioengerechtigde leeftijd zal niet worden getornd, liet hij al weten. Het rapport stelt voor dan wel alle andere opties te gebruiken: de hoogte van het pensioen, van de premie en de vraag hoe lang deze betaald moet worden.

Het Franse systeem is gevoelig voor vergrijzing. Het is een omslagstelsel, waarbij de werkenden voor de gepensioneerden betalen. In Nederland is alleen de AOW gebaseerd op dit principe. Pensioenfondsen die geld beleggen zijn onbekend en ook geen optie: het wantrouwen ten opzichte van 'casinopensioenen' is groot.

Een ander kenmerk is de ongelijkheid tussen bedrijfsleven en overheid. Die is afgenomen, maar wordt nog steeds gezien als het grootste probleem. Werknemers in het bedrijfsleven stoppen gemiddeld met 62 jaar, ambtenaren drie jaar tot vier jaar eerder. Zij profiteren daarbij vaak van een gunstiger eindloonregeling. Een miljoen ambtenaren kunnen zelfs al vanaf 52 jaar stoppen.

Verschillende vakbonden hebben aantasting van de positie van ambtenaren uitgeroepen tot een casus belli. Hollande weet dat het grootste deel van zijn kiezers in overheidsdienst is terwijl een meerderheid van de bevolking vraagt om gelijkschakeling tussen de regimes. Volgende week overlegt de president voor het eerst met de sociale partners.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden