Hollande: een 'vriendelijk baasje', maar geen president

frankrijk | De grootste handicap van François Hollande was zijn totale gebrek aan presidentiële allure. Eigenlijk bleef hij altijd wat hij voorheen zo lang geweest was, de voorzitter van de Socialistische Partij. De Franse president stelt zich niet herkiesbaar.

Hij doet niet eens mee. Hollande is de eerste president, sinds de Fransen dit personage kunnen kiezen, die geen gooi doet naar een herverkiezing over vijf maanden. Dat is niet omdat hij het niet wil, maar omdat het niet kan. Hollande is te impopulair. Volgens een peiling in september vinden negen op de tien Fransen het geen goed idee als hij zich nogmaals in de arena zou wagen.

Er was hoe dan ook op gerekend dat hij zich zou onderwerpen aan de voorverkiezingen in de Parti Socialiste die in januari plaatsvinden. Door de handdoek nu in de ring te gooien, geeft hij zijn echec toe, maar laat hij ook zien dat hij lucide is.

De boodschap dat men hem niet moet, is aangekomen. Dat heeft wel even geduurd. Premier Manuel Valls praatte de laatste weken op hem in. "Ik ga geen affiches voor hem plakken", had Valls al laten weten uit ergernis over de twijfels van zijn chef. Ook de moeder van zijn vier kinderen en de huidige minister van milieu, Ségolène Royal, raadde het hem af. Haar ex zou de chaos in de Parti Socialiste, waar een strijd woedt tussen orthodoxen en hervormingsgezinden, alleen maar groter maken.

Waarom lukte het niet met deze man, die vriend en vijand omschrijven als buitengewoon intelligent en charmant?

In de eerste plaats mist hij de statuur die de functie vraagt. Eigenlijk bleef hij altijd wat hij voorgeen zo lang was, de voorzitter van de Parti Socialiste. De meest gebruikte bijnaam voor Hollande is pépère, een vriendelijk, nonchalant baasje met een buikje. Hij heeft zijn best gedaan die reputatie te bestrijden, maar overtuigde nooit helemaal in zijn rol als staatshoofd.

Gehelmde Hollande

De veelbesproken beelden van een gehelmde Hollande die zich op een scooter naar zijn vriendin spoedt, maakten het er niet beter op. Maar nog verwoestender was de publicatie in oktober van een boek met achtergrondgesprekken. Hollande kreeg het de afgelopen jaren voor elkaar om maar liefst zestig keer te spreken met twee journalisten van de krant Le Monde. Bovendien stemde hij tot verbijstering van onder anderen premier Valls in met de voorwaarde om de tekst niet voor publicatie te lezen.

Het resultaat ¿ 'Un président ne devrait pas dire ça' (Een president zou dit niet moeten zeggen) ¿ had het effect van een bom. In dit boek staat inderdaad erg veel dat een president nooit zou moeten zeggen. En doen. Voor zijn journalisten-vrienden zette Hollande Alexis Tsipras gewoon even op de luidspreker. Zo konden zij ook goed horen wat zijn Griekse collega ¿ op het hoogtepunt van de eurocrisis ¿ had te vertellen.

Staatsgeheimen

Hollande verklapte staatsgeheimen ¿ over onder andere illegale liquidaties van terroristen. Hij liet zich, niet erg pépère, laatdunkend en rancuneus uit over tal van tegenstanders en blijkt slecht tegen kritiek te kunnen. Híj ziet het goed, de anderen willen het maar niet begrijpen. Bewijzen dat hij gelijk had, dat was ook precies de reden waarom hij aan het merkwaardige boekavontuur begon.

Koppigheid

Zijn koppigheid sprak ook uit de tv-aankondiging van afgelopen donderdag. Het gaat beter met Frankrijk, zo leidde hij zijn boodschap in. De werkloosheid daalt, de staatsfinanciën zijn behoorlijk op orde en het ziekenfonds is niet langer een bodemloze put. Het is of sterk overdreven of niet waar.

Voor de meeste kiezers is Hollande behalve een kwestie van verkeerde casting ook een politicus die hen knollen voor citroenen verkoopt. Wat prestaties betreft ¿ en dat is de tweede belangrijke verklaring voor zijn falen ¿ hebben zij hem in gedachten in het rijtje geplaatst van mooipraters waarin ook Mitterrand, Chirac en Sarkozy thuishoren.

Chaos

Zijn politieke familie is met het vertrek nog lang niet uit de problemen. Hollande laat een ongekende chaos achter. Mede omdat hij er niet slaagde de Parti Socialiste achter zijn sociaal-liberale project te scharen, is het oorlog tussen orthodoxen en hervormingsgezinden. Premier Manuel Valls, die de druk opvoerde op Hollande om er niet voor te gaan, voert het kamp van de laatsten aan.

Valls lijkt de meeste kans te maken om de interne strijd winnen. Maar de toekomst van de socialisten zag er nooit zo somber uit. Iedereen in de partij gaat er van uit dat links ontbreekt in de beslissende tweede ronde van de presidentsverkiezingen van mei volgend jaar volgend jaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden