Hollande: Beoordeel mij pas aan het eind van de rit

Fransen teleurgesteld over president die zij jaar geleden kozen 'Hervormingen komen te traag'

PARIJS - Een jaar na zijn aantreden hebben drie op de vier kiezers geen vertrouwen in de Franse president François Hollande. Wat ging er mis?

Montreuil is een voorstad van Parijs, ooit een communistisch bolwerk. Hollande haalde hier, vandaag precies twaalf maanden geleden, zijn hoogste score bij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen: 76 procent. Nu overheersen vooral teleurstelling, scepsis en onverschilligheid. "Van een linkse president verwacht je veel meer" zegt bijvoorbeeld Eugénie (28), caissière in de Hema van het nieuwe winkelcentrum bij het stadhuis. "Was dat homohuwelijk nou echt zo belangrijk als er zoveel werklozen zijn?"

Ook gemeenteambtenaar Bernard Grenouillet (59) had 'een radicale breuk' met Hollande's voorganger Nicolas Sarkozy verwacht. "Dit gaat zo niet, de werkloosheid stijgt, de salarissen blijven laag", stelt hij vast. De affaire Cahuzac, de minister die wel belastingen verhoogde maar ze zelf niet wilde betalen, had in Montreuil de uitwerking van een ijskoude douche. "Zoiets verzin je toch niet", zegt Grenouillet hoofdschuddend. "Hollande had het over een voorbeeldige republiek."

Net als eerder Sarkozy betaalt Hollande de rekening van zijn gebroken beloften. Zo vernamen kiezers al snel niets meer van zijn strijd tegen de financiële wereld, die hij zijn 'ware vijand' had genoemd. Werknemers van wegkwijnende bedrijven begrepen dat de logica van de markt, niet de staat, hun lot bepaalt. En passant merkten zij aan de pomp dat een president ook niet gaat over de benzineprijzen, ook al beweert hij van wel.

"Beoordeel mij aan het eind van mijn mandaat, ik ben voor vijf jaar gekozen", zo verdedigt Hollande zich. Natuurlijk, alleen het resultaat aan het einde van de rit telt. Maar sinds 6 mei vorig jaar komen er dagelijks duizend werklozen bij en stijgt de staatsschuld per dag met 165 miljoen euro.

Niemand die denkt dat Hollande deze problemen met de instrumenten uit zijn in Frankrijk veelbesproken 'gereedschapskist' kan oplossen.

Dat is ook de mening van de Europese Commissie, die Frankrijk vrijdag twee jaar uitstel gaf om de begroting op orde te brengen. Voorwaarde voor het respijt is wel dat Hollande laat zien hoe hij gaat bezuinigen en hoe hij bijvoorbeeld het tekort dat bij de pensioenen ontstaat, gaat aanpakken.

Het eerste jaar Hollande is een verloren jaar en de contouren daarvan waren van het begin af aan zichtbaar. Hij onderschatte de crisis, waar hij al een keer het einde van aankondigde. Hij onderschatte ook het belang van de te hoge arbeidskosten en de noodzaak te besparen op de uitgaven. Van Duitsland en de strenge begrotingseisen keerde hij zich ondertussen af omdat hij Europa wilde 'heroriënteren'. Een geloofwaardig alternatief? Leverde hij er nooit bij.

Positief is wel het sociaal akkoord dat bereikt is en dat bedrijven in staat stelt offers te vragen van werknemers in ruil voor behoud van werkgelegenheid. Ook erkende Hollande uiteindelijk dat er iets moet gebeuren aan de lastendruk op ondernemingen.

Hollande's grote probleem is dat die stappen in zijn politieke familie fel omstreden zijn. Gisteren kreeg de extreem-linkse volkstribuun Jean-Luc Mélenchon in Parijs tienduizenden demonstranten op de been tegen de knieval van Hollande voor 'het neo-liberalisme en Brusselse dictaten'. Dergelijke geluiden zwellen ook aan in zijn eigen Parti Socialiste (PS) en zijn zelfs te horen bij sommige van zijn eigen ministers in zijn regering.

Om zichzelf niet te vervreemden van die krachten, weigert Hollande vooralsnog om vol gas het hervormingspad op te gaan. Hij leidt het land zoals hij jarenlang de PS heeft geleid: zigzaggend, elke stroming moet worden bediend.

Die vaagheid rond zijn bedoelingen en zijn onzichtbaarheid als ministers een conflict uitvechten, dragen bij aan zijn impopulariteit. Een gevoel dat onlangs werd verwoord door de schrijver Michel Houellebecq: "Eigenlijk heb ik het idee dat er helemaal geen president is."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden