holland festival

AMSTERDAM - De bekendheid van de 55-jarige Gavin Bryars vloeit voor uit slechts twee composities uit zijn ruime werklijst: 'Jesus Blood Never Failed Me Yet' en 'The Sinking Of The Titanic'.

In een afgeladen Paradiso speelde zijn Gavin Bryars Ensemble (twee violen, cello, contrabas, gitaar, basklarinet, hoorn en slagwerk) laatstgenoemd werk maandagavond in het kader van het Holland Festival in een uitgebreide versie. Als een improvisator maakt Bryars iedere keer gebruik van nieuwe feitjes en inzichten om tot nieuwe versies te komen, overigens zonder daarbij de originele aanpak geweld aan te doen.

Na het waarschuwende geluid van de scheepsbellen en het pijnlijk schurende geluid van de aanvaring tegen de ijsberg (verklankt door elektrische gitaar), duurde het nog drie kwartier voor het schip onder de golven verdween - en de muziek stokte.

Bryars baseerde het werk op de herinnering van de Harold Bride, die, zich al zwemmend in veiligheid brengend, hoorde hoe een salonorkestje op de Titanic tot het allerlaatst bleef doorspelen. Geen dansmuziek, maar troostende hymnen: 'Autumn' en 'Nearer My God To Thee'. In zijn compositie worden beide hymnen onder de loep genomen, uit elkaar gehaald en opnieuw in elkaar gezet.

Het resultaat is wonderlijk. Hoe vaak ik het stuk ook hoorde, de vervreemdende melodieën blijven me betoveren. Voor de zeven liederen uit 'Adnan Songbook', die na de pauze subliem werden vertolkt door de sopraan Valdine Anderson, gold dat in mindere mate. Te zoetig vond ik 'Epiloog' uit zijn dansmuziek 'Wonderlawn', waarmee de avond werd afgesloten. Dat de liederen van 'Adnan Songbook' overeind bleven, kwam mede doordat Bryars' muzikale stokpaardjes - hoe laat je stilte klinken?, hoe traag kan muziek zijn?, hoe verklank je kalmte, broosheid, gelatenheid? - toch weer andere onverwachte invullingen kregen. Maar de integere intensiteit van zijn Titanic-muziek werd niet gehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden